Briljant en breekbaar reisverslag

Laura van Dolron bij het Nationale Toneel

Theatermaakster Laura van Dolron is artist in residence bij het Nationale Toneel. Met Iemand moet het doen maakte ze echter een voorstel in plaats van een voorstelling: spreken is zilver, zwijgen is goud.

Helemaal aan het einde van haar vertelling vraagt ze oprecht om stilte. En om applaus. Maar dat mag pas op haar neerdalen als die stilte zijn werk heeft gedaan. En pas nadat iemand uit het publiek zo dapper is geweest om op haar uitnodiging haar hand vast te nemen. Het lijkt wat melodramatisch allemaal, maar gelukkig weet Laura van Dolron alles met een kwinkslag te brengen.

Van Dolron is dit seizoen artist in residence bij het Nationale Toneel en ze presenteerde er van de week Iemand moet het doen. Ze geldt als een enorm opkomend theatertalent en uitvindster van het genre van de stand up philosophy. Een theaterdiscipline waarin het inderdaad draait om een persoonlijke presentatie en het uitbrengen van een stortvloed aan met humor doorspekte woorden. Bij haar worden die afgewisseld met prangende, vaak met een existentieel engagement volgestopte, levensvragen. Aangelegenheden die ieder weldenkend mens zich vandaag de dag nu en dan behoort te stellen. Toch draait haar presentatie vooral niet uit op een filosofiecollege, en de enige namen die, en dan nog terloops, in dat verband weerklinken zijn die van Sartre en Camus.

Het Nationale Toneel heeft haar carte blanche gegeven. En dus mocht ze op kosten van het establishment van het gezelschap liefst vier reizen maken. Met de opdracht welteverstaan dat die tot een nieuwe voorstelling van haar hand zouden leiden. Ze antwoordde: ze zou geen voorstelling maken, maar een voorstel. Een voorstel voor een betere wereld.

Die reizen, volgens Van Dolron ontdekkingstochten, voerden haar naar een retraite in een Thais stilteoord, naar een vermeend antikapitalistische kluizenaar op een Spaans eiland, naar een ontmoeting met Palestijnen in Jeruzalem (waar ze voor The Nationale Theatre of Palestine overigens en passant haar vertelling My name is Rachel Corrie speelde) en naar Groningen, waar ze tijdens een cursus woede leerde omzetten in liefde.

In haar voorstelling, of vooruit: voorstel, doet ze verslag van de reizen en de ontmoetingen die ze had. Wat vooral treft is de verpletterende ontwapenende werking die er van haar reisverslag, haar optreden uitgaat. Zonder de minste opsmuk, in aller-soepelste alledaagse taal, met nul decor, zonder enig kostuumontwerp en terwijl ze nota bene bij wijze van back-up A-viertjes in haar hand houdt, weet ze oneindig te boeien, je bij je lurven te grijpen. Je gelooft eenvoudigweg in haar, of je dat nou wil of niet. En dat komt vooral doordat haar vertelling zo eenvoudig, intens en authentiek lijkt, of, waarschijnlijker, ook echt is. Haar verbazing lijkt niet gespeeld, haar uitgesproken angsten en fobieën reëel en de vragen die ze zichzelf en haar gehoor voorhoudt zijn niet meer dan terecht. En de wereldverbeterende oplossing die ze uitvindt, is eenvoudig, legitiem en verfrissend tegelijkertijd.

En toch wringt er iets: is dit wel toneel te noemen? Die vraag is wat mij betreft academisch. Iemand moet het doen is te beschouwen als een monoloog. En dus hoort haar optreden op een toneelpodium thuis. Natuurlijk zijn er cabaretiers die zich ook op het vlak van haar hybride genre begeven, zoals cabaretier Micha Wertheim bijvoorbeeld. Toch weet zij de concurrentie van hem en zijn soortgenoten te ontstijgen, vooral door zichzelf zonder voorbehoud bloot te durven geven. Haar persoon valt samen met haar personage. Iemand moet het doen is een briljant voorstel, een voorstel dat is weggelegd voor only the brave.

Nationale Toneel: Iemand moet het doen. Tekst, concept en spel: Laura van Dolron. Tot en met 7 november te zien in het NT-Gebouw te Den Haag. Toegangskaarten: 0900 3456789. Voor meer informatie en een weblog: www.nationaletoneel.nl.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s