‘Van chagrijn tot een meer open figuur’

Jeroen van Merwijk met Le Big Bazar in Diligentia

In alle bescheidenheid kan cabaretier en kunstschilder Jeroen van Merwijk (1955) zich  wellicht een van de beste en meest veelzijdige Nederlandse liedjesschrijver uit de vaderlandse geschiedenis noemen.

Door zijn voorkeur voor een lichtelijk tegendraadse manier van theatermaken die zich tot diep in zijn vezels heeft genesteld in de ruim 20 jaar die hij nu gerespecteerd in het kleinkunstenaarvak meedraait, speelt hij echter niet in de grote cabarettempels in den lande, maar is hij min of meer blijven steken in middelgrote theaterzalen. Misschien is dat maar beter ook, want juist in de vaak broze intimiteit die van zulke zalen uitgaat komen zijn songs en teksten wellicht het beste uit de verf.
Van Merwijk ziet het niet per se als een miskenning: “Ach, na twee decennia van stad tot stad en theater tot theater te zijn gereisd weet ik dat mijn publiek hoogstwaarschijnlijk niet veel groter zal worden, maar ook niet veel kleiner. Met die ‘wetenschap’ ben ik tevreden, daar kan ik mee vooruit. Ik heb in die tijd een mooi oeuvre van meer dan driehonderd liedjes opgebouwd en ben in de loop van de tijd op het podium veranderd van een chagrijn in een meer open en rijker figuur. Die ontwikkeling stemt tevreden.”

Toch zouden grote, volle zalen hem toekomen. Lof wordt hem nu al jaren toegezwaaid. Zo werd hij genomineerd voor een Poelifinario voor zijn voorlaatste programma Dat moet meneer Van Merwijk nodig zeggen. Naast zijn humor en ironie wordt Van Merwijk geroemd om de helderheid en schijnbare eenvoud waarmee hij een samenleving in verval schetst. Zijn songs en gitaarspel zijn ronduit virtuoos en uit zijn relevante taalvaardige teksten, die al eens in een boekwerkje zijn gebundeld, spreekt bovendien een zekere en prettige doorleefdheid. Het zijn songs die hij zelf samenvat in ‘three cords and the truth’, verwijzend naar de opvatting van door hem geliefde Amerikaanse rock- en blueshelden als John Mayall, Lou Reed, Neil Young en Johnny Cash – en Nederlandse liedjesschrijvers als Drs. P., Hans Dorrestijn, Maarten van Roozendaal en Kees Torn. Ook in zijn nieuwe programma Le Big Bazar handhaaft hij zijn eenvoudige formule – songs doorsneden met voorgelezen columns – op een enkel maar wezenlijk punt na. “Ik was gewend als een troubadour door het land te struinen en in mijn eentje het podium op te gaan. Nu, voor mijn elfde theaterprogramma alweer, heb ik voor het eerst twee supergitaristen aan mijn zijde: Wouter Planteijdt, bekend van SJAKO!, en René van Barneveld, ook hij zat in SJAKO! en ex-Urban Dance Squad. Het klikt goed tussen ons. Mijn composities krijgen er een mooi, psychedelisch bedje door, en vooral meer diepte. Waar ik vroeger in mijn eentje het podium moest bevechten en de zaal veroveren, is het nu gemakkelijker geworden om me te concentreren op mijn eigen spel en op de tekst. Voor mij is een optreden nu meer ‘lol’ geworden, terwijl het vroeger meer ‘werken’ was.”

Zijn programma Le Big Bazar bevat 32 Nederlandstalige songs van zijn hand en wordt doorsneden door enkele voorlezingen. “Die gaan vooral over kunst en cultuur”, zegt Van Merwijk, die behalve cabaretier ook kunstschilder is. “Bijvoorbeeld over de salonpraat van zogeheten connaisseurs, over mensen die vinden dat in dit land tijdens de Gouden Eeuw betere kunst werd gemaakt en dat dat komt doordat er toen oorlog werd gevoerd. Of politici die vinden dat echte kunst alleen ontstaat als je kunstenaars tot ‘verelendung’ brengt.”

Van Merwijk, in 1983 afgestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, woont tegenwoordig in Utrecht, maar was jarenlang een Hagenaar. “Het zijn steden die een zekere verwantschap delen. Die houding onder de mensen van: ’t was niks, ’t is niks en ’t wordt alleen maar minder. Daar houd ik wel van. Nee, ik keer altijd weer met veel plezier terug naar Den Haag om er te spelen.”

Jeroen van Merwijk en Le Big Bazar is op zaterdag 12 februari te zien in Theater Diligentia. Meer informatie: www.kikproductions.nl. Reserveren: 0900-4104104.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s