Compositie voor vijf piano’s en geen pianist

Fascinerende Installatie Heiner Goebbels in de Koninklijke Schouwburg

Een pianola – en toch ook weer niet. Heiner Goebbels schreef een compositie voor vijf piano’s. Uit te voeren zonder pianist maar met een ingenieus mechaniek waarin geen levende ziel te bekennen lijkt. Maar tegelijk is het ook een magisch landschap, een uiterst fascinerend en indrukwekkend poëtisch kijkspel.

Een unieke sample van klassieke muziek, jazz, visuele en beeldende kunst overgoten met een met precisie gedoteerde hoeveelheid tekst. Met zijn voorstellingen annex installaties zoals Stifters Dinge treedt componist en muziektheater-cultheld Heiner Goebbels in de voetsporen van illustere conceptuele voorgangers als John Cage en, in Nederland, de in Den Haag woonachtige muziektheaterpionier Dick Raaymakers. Vijf piano’s staan centraal in Goebbels’ muzikale theatermachine, een jongensachtige Mecano-doos in dubbelkwadraat, waarin onzichtbare handen een klavier bespelen. Waarin visuele en akoestische impressies in elkaar overvloeien en transformeren tot een fascinerend fresco van gure wind, mystieke mist, golvend water en vloeiend ijs. Zodra Goebbels’ wonderlijke, illusionaire installatie zich in beweging zet ontvouwt zich een verhaal over mens en natuur. Videoschermen, waterbassins en tal van mechaniekwerken – tot op het bot uitgeklede piano’s aan toe – die geluiden, bewegingen en sferen ondersteunen bij de overpeinzingen die de machinerie oproept en die zich onherroepelijk van je meester maken onder het toezien. Onwillekeurig schiet de naam van Jean Tinguely door het hoofd – maar dan zonder dat speelse, en eerder meditatief stemmend, lounge.

Volgens Goebbels gaat zijn werktuigkundige voorstelling om een eerbetoon aan de overweldigende kracht van natuur en materie. Goebbels: “Stifter is iemand die de natuur niet zomaar toont, maar die deze mooier maakt, esthetischer maakt, er ritme, rituelen en herhalingen aan toevoegt. Ik hecht groot geloof aan deze principes omdat ik denk dat alleen zo de natuur ‘overdraagbaar’ is.  Een boodschap? Als je een boodschap hebt ga je naar het postkantoor, zei Hitchcock ooit. Maar het is nu ook weer niet zo dat we, decorontwerper en beeldend kunstenaar Klaus Grünberg en ik, een zinloze constructie in elkaar bedacht hebben. Bij het maken hebben we ons vooral de vraag gesteld hoe ver je kunt gaan zonder enige aanwezigheid van acteurs, zonder enig levend wezen te laten zien, of je het publiek kunt boeien door het uitsluitend materialen en dingen voor te schotelen, door het publiek alleen toe te laten zien.”

Magisch landschap
Als een hedendaags alchemist schikt en herschikt Heiner Goebbels de ingrediënten van zijn Stifters Dinge tot een magisch landschap. Hij liet zich inspireren door de beschrijvingen van Adalbert Stifter, een Oostenrijks schrijver uit de Biedermeiertijd, die de oerkrachten van de natuur een centrale plek gaf in zijn werk. Goebbels deelt met deze 19e-eeuwse schrijver en filosoof een feilloos gevoel voor esthetiek en een doorgedreven aandacht voor ‘de dingen’. Op de scène daarom dus geen acteurs. Goebbels’ kunst der afwezigheid neemt de mens op de korrel: Hebben wij voldoende aandacht voor de impact van onze daden op onze omgeving?

De Duitse componist en theatermaker noemt zichzelf schepper van onbenoemde kunst: voor jazz swingt zijn muziek te weinig, volgens liefhebbers van hedendaagse muziek zit er te veel pop en theater in zijn composities, voor theaterfans zit te veel muziek in zijn voorstellingen, en volgens operafans wordt er niet genoeg gezongen. Maar alle grote internationale festivals staan in de rij om Goebbels nieuwe opdrachten te bezorgen en wat hij ook maakt, het reist steevast de wereld rond.

Stifters Dinge van Heiner Goebbels is op do 29 en vr 29 april te zien in de Koninklijke Schouwburg. Meer informatie: www.heinergoebbels.com. Reserveren: 0900-3456789.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s