Glimlach ☺ U wordt gefilmd

Bezoekers worden filmsterren in Instant Fiction

Met een breed spandoek, donderend tromgeroffel of met stemverheffing en dito opgeheven vinger de wereld om haar heen becommentariëren – dat zou niet bij haar passen, is niet haar stijl. Ze verpakt haar kritiek of verwondering liever op een wat subtielere en speelsere manier. Dat is Sarah van Lamsweerde als hedendaags kunstenaar eigenlijk ook wel aan haar stand verplicht. Ze bedacht daarom een live video-installatie met de naam Instant Fiction. “Tegenwoordig zien we de hele dag door camera’s en monitoren om ons heen, en we weten dat die camera’s voortdurend onze bewegingen vastleggen. Die beelden worden doorgestuurd naar ongrijpbare controlekamers en anonieme dataservers. En iedereen weet en beseft dat zogeheten ‘veiligheidsbeambten’ de hele dag door al die beelden doorakkeren en scannen op ‘onregelmatigheden’. Het is alsof de werkelijkheid van ons allen wordt gedupliceerd, het lijkt erop dat er daardoor een parallelwereld bestaat, die digitaal en virtueel van karakter is.”

Van Lamsweerde stelt er haar eigen wereld tegenover: die van Instant Fiction. In de video-installatie zet ze als regisseuse de wereld naar haar hand en neemt ze plaats in een heuse ‘controlekamer’, in Zaal 5 van het Haags Filmhuis. Vanaf die plek bedient zij camera’s die verspreid zijn opgehangen bij de kassa, de foyer, het café en het restaurant. De beelden worden gelijktijdig vertoond op enkele tv-schermen en door haar voorzien van live ondertitels. Van Lamsweerde: “Die ondertiteling geeft niet de echte conversatie weer van de bezoekers, maar bestaat uit een verzonnen ‘scenario’, een script, een tekst die speciaal geschreven is voor deze levensechte ‘filmset’, en die is gebaseerd op films die nu in het Filmhuis te zien zijn. Een gewone ontmoetingsplek wordt zo een studiovloer voor een instant fictie met toevallige acteurs. Ik stel me voor dat beveiligingsbeambten ook wel eens op een dergelijke manier naar de binnenkomende beelden kijken.”

Van Lamsweerde’s installatie raakt aan privacybescherming. “Ik weet eigenlijk niet of ikzelf voor of tegen het grootschalig gebruik van beveiligingscamera’s ben of moet zijn. Het gaat mij in eerste instantie om het verschijnsel zelf. Door mensen woorden in de mond te leggen wil ik niet alleen een bepaalde waakzaamheid bevorderen voor wat er door anderen zoal om ons heen ‘geconstrueerd’ wordt, maar ook een keten van poëtische incidenten veroorzaken: sommige mensen zijn zich niet bewust van de camera, maar veranderen door de ondertitels als vanzelf in tv-personages, terwijl anderen die zichzelf op de schermen zien, de ondertitels aan elkaar gaan voorlezen, waardoor de bizarre situatie ontstaat dat ze werkelijk de tekst van ‘hun’ personage opzeggen.”

Van Lamsweerde, deel uitmakend van Tre Tigri, een kunstenaarscollectief voor multimediale en crossover kunst, benadrukt dat bezoekers niet hoeven te vrezen voor hun privacy. “Nergens zijn microfoons verstopt en het bewerkte beeldmateriaal wordt niet opgeslagen voor later gebruik.” Instant Fiction is tot nadenken stemmend en vaak grappig, weet ze, omdat ze de installatie in 2010 in Finland opstelde. “Het is een live video-installatie, vrijwel precies zoals een klassiek beveiligingssysteem in een publieke ruimte waar mensen elkaar ontmoeten. Het enige verschil is dat de beelden nu ondertiteld zijn en iedereen in principe zijn eigen beelden kan zien.” Glimlach dus. U wordt gefilmd.

Instant Fiction is een coproductie van het Haags Filmhuis en Theater Zeebelt. Van do 16 t/m za 18 juni te zien in het Haags Filmhuis.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s