Wonderlijke en poëtische beelden van een theatraal goochelaar

‘Hallucinaties met een humoristisch effect’

Jakop Ahlbom is bij uitstek de publiekslieveling van Theater aan het Spui: trouwe bezoekers riepen al twee van zijn recente voorstellingen uit tot beste van het seizoen. Begin september is hij er opnieuw te gast, deze keer met Vielfalt.

“Theatermaker”, antwoordt Jakop Ahlbom direct en volmondig op de vraag of hij zichzelf allereerst magiër, illusionist dan wel goochelaar voelt. Dat klinkt logisch: hij heeft een theateropleiding achter de rug en hij presenteert zijn creaties in theaterzalen – in Nederland, en ver daarbuiten trouwens. Maar Ahlbom zet wel onorthodoxe media en middelen in, waaronder illusionisme, acrobatiek, dans, slapstick, muziek en beeldende kunst. En met deze middelen trekt hij een fantasierijke en fascinerende wereld op om zich heen. Een op zijn kop gekeerd universum dat volstrekt op zichzelf staat, en waarin werkelijk alles kan maar toch wel degelijk een verhaallijn te bespeuren is. En juist dat laatste element wijst uit dat hij uit het ware theaterhout gesneden is. De gevoelens en intenties waarvan hij in zijn voorstellingen blijk geeft, slaan niet alleen op de verhaallijn maar zijn rechtstreeks afkomstig uit Ahlboms zoektocht naar het onderbewuste.

Jakop Ahlbom, in 1971 geboren in Zweden, kwam begin jaren negentig via omzwervingen in Denemarken en Duitsland waar hij workshops deed naar Nederland, waar hij de Mime Opleiding in Amsterdam volgde. Daar ontving hij in 1998 de Top Naeffprijs als zijnde de meest veelbelovende student. De jury omschreef hem als een gretig, markant en uitbundig talent. Zijn eerste theatervoorstellingen werden als ‘vernieuwend’ ervaren. “Dat had ikzelf helemaal niet verwacht”, zegt Ahlbom. “En hoewel aanvankelijk niemand mijn manier van theatermaken kon plaatsen, is de theatrale vorm waarin ik me uit een voor mij vanzelfsprekende. Ik houd van mystiek en dat heb ik gekoppeld aan mijn van jongs af aanwezige kinderlijke fascinatie voor goochelen en het gereedschap van goochelaars. Ik heb het vak altijd willen leren, en in de tijd dat ik als kelner werkte op Festival De Parade, kwam ik iemand tegen die me inwijdde in de altijd geheimzinnig aandoende eerste beginnerbeginselen van het vak. Daarna ben ik het goochelen meer en meer gaan opzoeken. Uiteindelijk heb ik het vak grotendeels zelf geleerd. Ik haalde wat goochelboeken in huis en ben aan het oefenen geslagen. Eindeloos oefenen, eigenlijk, je moet namelijk uiterst veel geduld hebben om de handigheidjes tot in vele graden van perfectie in mijn vingers te krijgen. Gaandeweg kreeg ik contact met professionele goochelaars en kreeg ik de mogelijkheid uit hun kennis te putten. Nog steeds vind ik mezelf niet zo’n goede goochelaar trouwens vergeleken bij de echte grote mannen van dit vak.”

In Vielfalt probeert een man zijn zoekgeraakte, door een goochelaar weggetoverde, geliefde terug te vinden. Letterlijk komt hij tijdens zijn onwaarschijnlijke zoektocht terecht in het hoofd van de goochelaar in kwestie, een oord waar een illustere magiër vrouwen in het web van diens hersenspinsels gevangen houdt. Al de vervreemdende gedachtesprongen die daaruit voortspruiten worden door Ahlbom op een onnavolgbare wijze verbeeld. Je ziet situaties op het toneel die je nooit voor mogelijk had gehouden. Ahlbom laat er zijn zijn liefde voor het illusionisme en het goochelen de vrije loop. Ahlbom: “Het is een wereld waarbinnen gedachten, ideeën en associatieve invallen alle kanten op kunnen schieten. Vielfalt gaat wat mij betreft over verlangen en fantasie, over illusie en desillusie. Het is een verhaal over de liefde en een ode aan de theatrale fantasie. Het is geen autobiografisch verhaal of zo, maar de goochelaar in het verhaal is wel als een alter ego van me. Aanvankelijk was hij wat beducht voor de reacties die zijn voorstelling teweeg zou brengen. En was hij opgelucht toen mensen zeiden deze niet als luguber te ervaren, maar er juist humor in te zien. “De kracht van Vielfalt is dat het geen geforceerde, van te voren bedachte, comedy is. Het zijn mijn hallucinaties die vaak een uiterst humoristisch effect blijken te hebben.”
De voorstelling dateert uit 2006 en was eerder in Theater aan het Spui te zien. Voor de nieuwe reeks voorstellingen heeft hij een grotendeels nieuwe cast moeten samenstellen. “Het zoeken naar nieuwe spelers is steeds als een speld in een hooiberg. Het moeten per definitie ijzersterke theaterpersoonlijkheden zijn, die in technische zin ook nog eens uitmuntend moeten kunnen bewegen en dansen. Daarom zorg ik er bijvoorbeeld voor dat mijn spelers turnlessen krijgen. Daarom ook is er voor iedere reprise opnieuw een lange repetitieperiode nodig voordat alles precies zo loopt zoals het bedoeld is.”

Vielfalt van Jakob Ahlbom is te zien in Theater aan het Spui van vrijdag 9 t/m di 13 september. Meer informatie en reserveren op www.theateraanhetspui.nl of T (070) 346 52 72.

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s