Kreeften op kooktemperatuur

Moreel dilemma in Kochs Het diner nu als toneelstuk

“Ik hou eigenlijk meer van ‘uit eten’”, zegt Kees Hulst na enige korte momenten van overweging waarop hij zijn woorden proeft. “Dineren doet wat mij betreft zo, hoe zal ik het zeggen, pocherig aan, gestoken in een driedelig pak en een vlinderdas om. Geef mij maar een ‘etentje’. Hoewel ik ooit in het bijzijn van koningin Beatrix een diner heb meegemaakt. En dat was dan wel erg aardig, moet ik zeggen”. Ondanks zijn lichte weerzin tegen urenlang omgeven door gesatineerd damast en exquise gerechten te tafelen, schuift acteur Kees Hulst opnieuw aan voor een diner, in de voorstelling Het diner, gebaseerd op het gelijknamige kassucces van schrijver, columnist en ‘Jiskefetter’ Herman Koch. “Dat klinkt wat saai misschien”, licht Hulst toe, “maar het is echt niet zo dat we in de voorstelling anderhalf uur lang achter elkaar onder veel bestekgekletter met de rug naar het publiek aan een tafel zitten. Dat zou een weinig theatrale voorstelling opleveren. Dat zitten brengt teveel beperkingen met zich mee. Nee, onder leiding van regisseur Kees Prins, ook bekend van Jiskefet, hebben we de tekst terdege bewerkt. Het moeilijkste was het verdelen van de informatie van Paul over de drie anderen in het stuk. Het gaat ten slotte in het boek om een monologue intérieur van Paul, de hoofdpersoon. Serge blijft in het boek eigenlijk heel lang op de achtergrond. Al met al hebben we er samen hard aan moeten werken en is het behoorlijk zoeken geweest naar een goede vorm die leidde tot intelligent toneel. Uiteindelijk is van al hetgeen we hebben geprobeerd versie 7.4 in première gegaan. Koch zat bij de première in de zaal, en zei na afloop dat hij de voorstelling en de bewerking geslaagd vond. Dat is altijd leuk om te horen”.

Hulst speelt in Het diner de rol van ex-leraar Paul Lohman, die met Serge, zijn broer, tevens gedoodverfde nieuwe premier van ons land, en hun beider echtgenotes chic gaan dineren in een toprestaurant. De twee vijftienjarige zoons van beide echtparen, Michel en Rick, hebben samen iets uitgehaald wat hun aller toekomst kan verwoesten. “De vraag die in het stuk – en in het boek – wordt opgeworpen is hoever ouders mogen gaan in de bescherming van hun kinderen wanneer die een misdaad hebben gepleegd”, zegt Hulst, zelf vader van twee kinderen. “Kinderen die op het slechte pad terechtkomen, dat is de angst van vrijwel alle ouders en bedreigend voor iedere ouder. Het diner mondt ten slotte uit in de hamvraag of je bereid zou zijn je eigen kind aan te geven. De beide echtparen staan extra onder druk , omdat er schimmige beelden van hun zonen op internet circuleren en omdat er inmiddels een opsporingsbericht via de tv is uitgegaan. En dat alles doet zich voor terwijl Serge zijn carrière als aankomend premier in een muur van rook ziet opgaan”. Het realiteitsgehalte van het verhaal acht hij hoog: “Het is aan de orde van de dag. Onlangs laaide de discussie weer eens op of ouders van criminele kinderen kinderbijslag moeten kunnen verliezen. Ouders van criminele jongeren moeten volgens sommige gedragswetenschappers harder worden aangepakt om hun kinderen in het gareel te krijgen. Ook in politiek Nederland zijn al meerdere malen plannen gemaakt om ouders van criminele jongeren te verplichten tot het volgen van een opvoedingscursus”. Hulst verwijst ook naar een discussie in juni, tijdens de laatste Avond van het Spannende Boek, waarin Kochs boek in een nepproces werd ‘behandeld’. “Daar zijn de twee zoons, die als in een heuse rchtszaak werden ‘verdedigd’ door advocaat Gerard Spong, en bijgestaan door getuige-deskundige Koch, uiteindelijk ook veroordeeld door de rechter, ondanks allerlei erfelijkheidsaspecten die een rol speelden toen ze hun misdaad begingen.”

Sterrencast
“Ik had indertijd het boek al gelezen, dus ik kon meteen instappen”, zegt Hulst, die twee jaar geleden een Louis d‘Or, prijs voor de beste mannelijke hoofdrol  in de wacht sleepte voor Jörgen Hofmeester in Tirza van Arnon Grunberg bij het Nationale Toneel, en in 2008 de Johan Kaart Prijs kreeg uitgereikt voor zijn aandeel in Wuivend Graan van Wim T. Schippers. “Ik vond het meteen een geestig en vlot geschreven boek met prachtige psychologische schetsen van de hoofdpersonen. Koch laat duidelijk zien dat hij een satiricus van de beau monde is, met als belangrijkste stijlmiddelen droogkomische bespiegelingen en puntgave zinnen”. Hulst wordt omringd door een sterrencast die bestaat uit de toneelkanonnen Porgy Franssen, Renee Fokker, Evert van der Meulen en Lies Visschedijk. “Het is een groep die elkaar weet uit te dagen om de bal in de lucht te houden, als een wedstrijd in acteerspel. Ook merken we dat de voorstelling vaak naar de strot grijpt. Bezoekers hangen aan onze lippen.”

Het diner door Hummelinck Stuurman Theaterbureau is te zien op vrijdag 6 en zaterdag 7 april in de Koninklijke Schouwburg. Meer informatie op www.hummelinckstuurman.nl en www.ks.nl. Telefonisch kaarten reserveren: 0900-3456789.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s