Outcasts aan de vergetelheid onttrekken

Kringlooppoëzie en wodka-kunst in Jandergrouwnd

De Warme Winkel was dit jaar met twee voorstellingen te zien in het Nederlands Theater Festival en een andere productie werd geselecteerd voor het Vlaams Theater Festival 2012. Voor Jandergrouwnd neemt het collectief intrek in een speciaal daartoe opgebouwde kringloopwinkel op het Spuiplein.

In Rusland wordt zijn regeerperiode tegenwoordig betiteld als de jaren van de Grote Stagnatie en de leeftijd van de leden van het Politbureau steeg tot gemiddeld ver boven de zeventig jaar, zodat ‘Kremlinwatchers’ spraken van een gerontocratie. Leonid Iljitsj Breznjev leidde de Sovjet Unie van 1964 tot aan zijn dood in 1984. Hij is een van de personages die op de proppen komt in Jandergrouwnd, een voorstelling van De Warme Winkel (DWW) die zich afspeelt tussen pakweg halverwege de jaren zeventig en tachtig. Een tijd dat in Moskou kunstenaars clandestien bij elkaar kwamen, om zo te ontkomen aan de repressie van het regime. De censuur was de grote vijand, maar tevens de bestaansreden van deze kunstenaars. De Warme Winkel onderneemt een poging deze outcasts en hun werken aan de vergetelheid te onttrekken, want na de perestrojka verdwenen zij samen met hun werken van de aardbodem.

‘Wodka-kunst’, is het acteurscollectief dat gaan noemen. “Een typisch Russisch verschijnsel”, zegt Vincent Rietveld van DWW. “In Rusland is onder de bevolking het periodiek comazuipen de norm. In de laveloosheid van dit ‘sterke water’ begaven kunstenaars in Moskou zich doorgaans als ze op obscure locaties onder elkaar kwamen om uiting te kunnen geven aan het vrije kunstenaarschap”. Met Jandergrouwnd doet De Warme Winkel niet alleen een poging om talenten aan de vergetelheid te onttrekken, maar stelt ook de vraag wat de waarde van kunst is als deze haar toeschouwers niet kan bereiken. Rietveld: “Je kunt de kunst beknotten en verdacht maken, maar je kunt haar niet tot zwijgen brengen”.

De Warme Winkel kiest vaak historische onderwerpen waarbij de zoektocht naar een verhouding tot de Europese cultuur een terugkerende fascinatie is. In 2010 begon de groep een serie voorstellingen over Russische kunstenaars. Uitgangspunt voor Jandergrouwnd is het boek Underground van de Russische schrijver Vladimir Makanin, die onder Breznjev zonder al te veel narigheid sociaal-realistische romans kon publiceren maar die ook na de omwenteling, na het vallen van het IJzeren Gordijn, succesvol is gebleken. Rietveld: “Toen de Muur viel, lag ik op bed maakte mijn moeder me wakker.”

Het acteurscollectief speelt geregeld op bijzondere locaties zoals een oude koeienstal of een buurthuis. Voor Jandergrouwnd past volgens Rietveld de setting van een kringloopwinkel. De voorstelling wordt verlicht met gezichtsbruiners, schemerlampen of tl-buizen die toevallig aangetroffen worden. Het collectief haalde altijd al de decorattributen, rekwisieten en kostuums bij een Kringloopcentrum vandaan. Nu gaat de groep een stapje verder door in zulke centra te spelen, en, exclusief in Den Haag, zelf een kringloopwinkel te bouwen, bij gebrek aan een dergelijk centrum in de binnenstad. In samenwerking met Theater aan het Spui en de Schroeder van der Kolk Stichting verrijst die in de gedaante van een Romneyloods op het Spuiplein. In de wetenschap dat daar over enige jaren wellicht een 181 miljoen kostend Spuiforum glimt.

Jandergrouwnd door De Warme Winkel i.s.m. Theater Oostpool is te zien van woensdag 14 tot en met zaterdag 17 november 2012. Meer informatie: www.dewarmewinkel.nl en www.theateraanhetspui.nl. Kaartverkoop via Theater aan het Spui: (07) 346 52 72.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s