Het gezin als transitplek voor beschaving

Rob de Graaf schreef In die Nag voor toneelgroep Dood Paard

Toneelgroep Dood Paard maakte Freetown, de voorlaatste tekst van zijn hand, tot een succesvoorstelling. In 2011 werd die geselecteerd voor het Theaterfestival in Vlaanderen én in Nederland, terwijl actrice Lies Pauwels voor haar rol de Colombina kreeg. Momenteel speelt Dood Paard dit stuk – over drie vrouwen die op verre stranden genegenheid zoeken en heel goed weten dat je nooit iets voor niets krijgt – in theater La MaMa in New York. “Ik kan daar niet bij zijn, helaas,” zegt Rob de Graaf, schrijver van Freetown, ”maar ik krijg goeie berichten door.”

De Graaf is wat je noemt een gelouterd schrijver. Zijn palmares omvat tot tweemaal toe de Taalunie Toneelschrijfprijs en hij heeft inmiddels bijna negentig teksten voor toneel op zijn naam. Momenteel speelt diezelfde groep met de onmogelijke naam zijn nieuweling: In die Nag, waarin losjes de textuur doorklinkt van Lange Dagreis naar de Nacht van Nobelprijswinnaar (1936) Eugene O’Neill, en met wat als zijn magnum opus wordt beschouwd, gelauwerd met een Pulitzer Prize in 1957. Als navolger van sociaal-realistische schrijvers als Tsjechov, Ibsen en Strindberg beschreef hij in dat autobiografisch getinte stuk een dag uit het gesloten gezinsleven van de Tyrones. Ook In die Nag hanteert die familiaire setting van een gezin met een vader, een moeder en twee zoons. “Dood Paard wil soms het experiment aangaan, dan weer op hun manier een well-made play spelen. In dit geval wilde Manja Topper, een van de actrices van acteurscollectief Dood Paard, graag als reflectie op de tijd waarin we leven een stuk over een naar binnen gekeerd, geïsoleerd levend, gezin wilde maken. En zo kwamen we op O’Neills stuk. Maar bij lezing ervan ontstonden allerlei vragen en werd het idee geopperd om dan maar een nieuwe tekst te schrijven. Dat werd In die Nag.” De Graaf klom in de pen en kwam tot een onorthodox toneelstuk in drie delen. Daarin staat een gezin centraal dat zich gevangen voelt in de werkelijkheid en slechts bijeen wordt gehouden door gefnuikte ambities. Het besluit zijn toevlucht te zoeken in een ver, vreemd land. Met in het eerste deel een zedenschets van het Nederland anno nu, waarin een semi-intellectueel Tokkies-achtig gezin dat Nederland de rug wil toekeren als lijdend voorwerp dient; in deel twee opeens een semi-poëtische bijna symbolische overtocht per boot plaats vindt; en datzelfde gezin zich in deel drie als emigranten terug vindt in het tegenwoordig voor veel inheemse blanken onheilzame, onherbergzame Zuid-Afrika, waarin het zich aangepast beweegt maar desondanks als ‘white trash’ volledig kopje onder dreigt te gaan. “Maar hoe diep de spiraal ook naar beneden draait – een elementaire levenskracht blijft tot op het allerlaatst bestaan. Wat er vandaag niet is, dat kan morgen toch nog komen…”,zo karakteriseert De Graaf het laatste deel van zijn nieuwe stuk.

Dat deel wordt in het Zuid-Afrikaans gespeeld. “Dat land heeft historische banden met ons land en hun taal lijkt op die van ons. Daarom hebben we het gesitueerd in het 21e-eeuwse Zuid-Afrika. De tekst van het laatste deel is mede daardoor vertaald in het Zuid-Afrikaans. Wonderlijk om te horen is dat: ‘Drank sit in ’n bottel. Een ongeluk sit in een klein hoek’. Vergis je niet in de moeilijkheidsgraad die dat met zich meebrengt voor de acteurs. Steeds lijkt de taal op het Nederlands, maar zijn bijvoorbeeld de uitspraak en de werkwoordsvormen net iets anders dan ze gewend zijn. Juist daardoor moeten ze steeds heel scherp blijven.”

Dood Paard met In die Nag is te zien van woensdag 19 tot en met vrijdag 21 december 2012 in Theater aan het Spui. Meer informatie: www.doodpaard.nl en www.theateraanhetspui.nl . Telefonisch kaarten reserveren: (070) 346 52 72.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s