Laura van Dolron als kerstboom zonder piek

Oudejaarsconference en andere clichés…

De ergste kerstdiners zijn díe gelegenheden dat iedereen zich plooit en niemand breekt, de schijn ophoudt. Laura van Dolron ging diep in zichzelf te rade voor haar nieuwe Oudejaarsconference. “Er kan pas iets moois ontstaan als je jezelf op de tocht durft te zetten”.

De kerstliederen galmen allang weer uit de luidsprekers, vitrines van winkels veranderen zo gauw Sinterklaas zijn hielen heeft gelicht naar Spanje is teruggekeerd als bij toverslag in heuse kerstpretparken. De sneeuw, de kerstbomen, de glimmende lichtjes, rode rendierneuzen en zingende kinderen: het wordt sommigen eventjes teveel. Winterdip is een, kerstziek twee, opgelegde oudejaarspret is drie, de knock-out. En dat in een tijdsbestek van nauwelijks een paar weken. Het is hard werken geblazen.

“Treurig”, zegt Laura van Dolron. “Het is de treurige blik van iemand die zich zichtbaar ongelukkig voelt. Nog versterkt door dat rare maatpak met bijpassende vlinderdas en het pico bello kapsel bij wijze van stralende piek erbovenop”. Stand-up philosopher Laura van Dolron spreekt over de foto op de voorzijde van haar promotiefolder voor haar voorstelling Oudejaarsconference en andere clichés, waarvoor ze zich in een chic zwart galapak met satijnen revers en wit overhemd heeft laten hullen. “Treurig word ik ervan om in deze periode van het jaar als in een wurggreep aldoor opgewekt en oergezellig te moeten zijn. Dat opgelegde pandoer heeft een beklemmende uitwerking op me. Het eeuwige moeten, vre-se-lijk”.

Gewapend met goede voornemens stelt ze quasisarcastisch een ‘heerlijk avondje met pluche en poedersuiker’ in het vooruitzicht ‘in het door mannen gedomineerde mijnenveld van de oudejaarsconferences’. Dat mijnenveld dient zich met name aan in de persoon van cabaretier Wim Kan, een van de ‘Grote Drie’ van het Nederlandse cabaret en de onbetwiste grondlegger van het oudejaarsgenre. Kans politieke conferences groeiden uit tot een nationale gebeurtenis, eerst op de radio later ook op tv. Hij sleurde gezaghebbende politici en autoriteiten uit hun genoegzame ivoren torens en presenteerde hen als mensen van vlees en bloed, iets wat tot dan toe als onvoorstelbaar werd geacht in de onderhorig ingestelde samenleving. “Wim Sonneveld zegt me eigenlijk niet zoveel”, verantwoordt Van Dolron haar keuze. “Toon Hermans is me te zacht, dromerig en licht. Kan spreekt me van de drie het meeste aan en is voor mij ook de meest interessante en de meest politieke. Hij voerde een voortdurende strijd tegen de wereld om hem heen. Hij moest, bijvoorbeeld, almaar voldoen aan de als overspannen veronderstelde verwachtingen om zich heen. Zo kampte hij ondanks zijn successen vaak met angstaanvallen. ‘Vreselijke gewoonte om al in november van jezelf te moeten zeggen dat je op 31 december leuk zult zijn’, schreef hij in een van zijn dagboeken. Wim Kan mocht niet somber zijn, hij móest, tegen wil en dank, grappig zijn – en ging daar jaren bijna aan onderdoor: ‘Ik voel me op elke première als een trapezewerker die zijn nummer zonder valnet moet doen!’ Hij dwong zichzelf ertoe van oudejaarsavond een heerlijk avondje te maken. Samson, Rutte. Of ik dat ook ga doen is zeer de vraag …” Voor Van Dolron geldt het feit dat Kan geen bestaande, kant-en-klare toneelteksten speelde maar die zelf schreef, ook als een punt van herkenning. “Daarnaast stond hij vaak in zijn eentje voor een zaal, ook al zoals ikzelf. Opgesloten in een in principe enge confrontatie met het publiek.”

Van Dolron herkent in Wim Kan de strijd die deze op een gegeven moment tegen zichzelf maar ook moest voeren tegen de hoogopgeschroefde verwachtingen van het publiek en tegen het genre op zichzelf. “Ik ga niet doen wat hij deed. Natuurlijk, ik heb weet van het legendarische koffertje van Kan, iedereen om me heen kwam met boeken en dvd’s aanzetten toen ik met Kan op de proppen. Dat alles gaan we dus in ieder geval niet nadoen”, zegt Van Dolron. “Ik wil een voorstelling maken over het willen voldoen aan verwachtingen, over de durf om je onzekerheid te laten zien, om te somberen en hoe ikzelf daarmee om ga. Dat hoeft niet deprimerend te zijn; het kan ook heel louterend werken. En ik wil daarbij graag het beeld dat mensen tot nu toe van mij hebben aan diggelen helpen. Al zijn er maar twee mensen in het publiek die precies begrijpen wat het is om aldoor braaf te moeten zijn. Om hen is het me te doen”.

“Meer dan voorheen voel ik me echt kwetsbaar”, zegt Van Dolron, “bijna als een kwetterend vogeltje dat al lange tijd genoeg aan zichzelf heeft maar desondanks wil uitroepen: ik ben bang voor jullie”. Ze heeft het gevoel dat deze voorstelling veel persoonlijker van karakter is dan al haar eerdere. “Er kan pas iets moois ontstaan als je jezelf op de tocht durft te zetten. Je moet door de mand durven vallen. Pas dan kun je weer door met je leven”. In een ademtocht door: “Het heeft wat mij betreft trouwens iets verwarrends, dat uitbaten van je privéleven. Hoewel ik in het verleden vaak zonder omwegen liefdes- en privéperikelen en public opbiechtte is het bij deze voorstelling zo dat ik ook mijn slechte kant de vrije loop geef. Ik wil strijden tegen het brave meisje dat veel mensen in me zien, als een puber die uit pure recalcitrantie haar geliefde of haar ouders op de proef wilt stellen. Vorig jaar rond deze tijd deed ik een ‘best of’ show waarin ik allerlei hoogtepunten uit eerder voorstellingen op een rijtje zetten; in vergelijking daarmee wordt het deze keer meer punk De afgelopen voorstellingen heb ik me van mijn zachte kant laten zien; dat moet weer op scherp worden gesteld”.

Het jaar reduceren tot de hapklare hoogtepunten: de Olympische Spelen, de kabinetsformatie, Project X-feesten, dat gaat ze dus niet doen. “Moet ik het dan zijn die je gaat vertellen wat je het afgelopen jaar zelf hebt meegemaakt?” Waar gaan we naar toe in het nieuwe jaar? heette de show die Wim Kan in 1976 uitbracht. Toevallig ook het geboortejaar van Laura. “Ik kijk op dat jaar terug, maar niet te veel. Eigenlijk reduceer ik het overzicht van dat jaar tot slechts een enkele unieke gebeurtenis… precies!

Oudejaarsconference en andere clichés van Laura van Dolron is een productie van het NT en Goed gezelschap van Laura, te zien op zaterdag 15 december in Theater aan het Spui, op donderdag 27, vrijdag 28 en zondag 30 december in het NT Gebouw.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s