Eens goed de luiken openzetten

Paper Tiger Studio uit China in Ervaar daar hier Theater

“Wij Westerlingen zijn echt wel een tikkeltje arrogant ”, zo luidt de openingszet van Frie Leysen. “Het Westerse denken en voelen is imperialistische trekjes gaan vertonen. Alsof wij het monopolie hebben op morele en culturele waarden“.

“Daarenboven“, vervolgt ze, “is onze manier van kijken erg rationeel geworden. Het lukt ons niet meer louter op intuïtie een voorstelling te bekijken. ‘Ik begrijp dat niet’, luidt hardop het oordeel dan al snel. Ik vind het daarom belangrijk om getuigenissen uit andere culturen te laten zien, andere gevoeligheden. Andere invalshoeken, vanuit andere achtergronden. Dat stelt de tijd en de wereld om ons heen in een nieuw perspectief.”

De ‘crie de coeur’ van Frie Leysen, Vlaamse tongval en ‘grande dame’ van het internationale theater, is programmeur van Ervaar daar hier Theater.  In zeven steden in Nederland zijn in de goedgezinde omgeving van de tweede editie van dit programma vier verschillende voorstellingen te zien uit verre landstreken (Thailand, China, Brazilië en Tunesië) vol theatertradities die het Nederlandse publiek niet of nauwelijks kent. Leysen: “Vrijwel alle toonaangevende theaterfestivals in Europa worden erg ‘westers’ geprogrammeerd. Een nieuw beeld of geluid afkomstig van buiten het westen is nauwelijks te ontwaren. En als je de ramen en deuren dichthoudt, gaat het stinken. We zijn ons heel erg gaan wentelen in de valkuil van ons eigen gelijk. Gevoegd bij de zich gestaag voortslepende crisis vind ik dat een gevaarlijke cocktail. Ervaar daar hier Theater gaat daarom op zoek naar jonge mensen, jonge theatermakers uit andere culturen dan de onze. Hoe taxeren zij de tijdgeest, hoe bekritiseren zij de ongeschreven regels die gelden in hun maatschappij? Hoe lukt het hen om een kunstzinnige vorm te vinden om hun visie te formuleren? Daar kunnen wij van opsteken.”

“Ik heb gezocht naar hedendaags theater met een sterke artistieke taal, een voelbare urgentie en sterke emotie”, zegt Leysen. Een van de voorstellingen die zij heeft uitverkoren is afkomstig uit het voor ons nog altijd mysterieuze, geheimzinnige China: Reading door Paper Tiger Studio, een representant van het hedendaagse onafhankelijke theater in het hedendaagse China. Sinds 2003 treedt Paper Tiger internationaal op, en viel op met Coöperatie Bruiloft en Happy Paradise. Frontman en regisseur Tian Gebing is een van de zeldzame onafhankelijke, alternatieve kunstenaars die Beijing rijk is. Leysen: “In het verleden hebben de theatermakers daar zich moeten verhouden tot een strakke politieke censuur; de laatste jaren voelen ze juist de druk toenemen die uitgaat van de heersende marktcommercie, van de dreigende spektakelmaatschappij. Gebing strijdt tegen de oppervlakkigheid van de frivoliteitcultuur die daardoor op de loer ligt, en afstevent op theatervormen die louter wensen te ‘pleasen’”.

Gebing haalt zijn inspiratie met name uit het dagelijks leven, werkt bij voorkeur met zowel professionele als niet professionele acteurs/performers, en combineert invloeden uit dans, performance, installatiekunst, muziek en populaire cultuur. In Reading zien we daarom vijf dansers/acteurs die – op het stemcommando van een mechanische klinkende voice-over die niet-literaire teksten declameert, nee: opdreunt, zoals uittreksels uit het geboorteregister, wetsartikelen, linguistische essays, een medische leidsgids voor zwangere vrouwen – met samengeknepen ogen tegen de constant neerdalende regen en doorsneden met muziek van de Chinese rockband Tongue, teksten scanderen, en herhalen. Totdat het woord opnieuw tot klank wordt: met theaterstemmen een tekst behandelen, dat hoort immers bij de officiële, academische traditie. Ondertussen spartelen en kronkelen de vijf acteurs over een kletsnatte vloer omdat dans zich beweegt buiten de taal – en dus buiten de macht. “Dat declameren”, zegt Leyssen, “dat raakt aan propagandamachinerieen..

Leysen is momenteel directeur van de Wiener Festwochen (Wenen) en richtte eerder prestigieuze festivals in als Kunstenfestivaldearts (Brussel) en Foreign Affairs  bij de Berliner Festspiele. “Ik reis de wereld rond, en  doordat ik zoveel zie, kunnen  Wenen en Nederland daarvan profiteren. Dit project is ook een reactie op de crisis: de samengebalde tournees van de buitenlandse groepen die in een kort tijdsbestek verschillende steden in Nederland bespelen is artistiek interessant, maar ook economisch en ecologisch een juiste aanpak“.

Later zijn in Ervaar daar hier Theater ook te zien: O Jardim van Cia Hiato (Brazilië), op 8 februari 2014 in de Koninklijke Schouwburg; en Laaroussa van Sofiane en Selma Ouissi (Tunesië) op 1 april 2014 in Theater aan het Spui.

Reading door Paper Tiger is op dinsdag 19 november 2013 te zien in Theater aan het Spui. Meer informatie: www.ervaardaarhier.nl en www.theateraanhetspui.nl. Telefonisch kaarten reserveren: (070) 346 52 72.

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s