Paniek, honger en angst

Rockopera over rampjaar 1672

Een rockopera over de Republiek in het rampjaar 1672. “Waak voor populisme”, zo waarschuwt Herman van Baar, die in de huid van Cornelis de Witt kruipt. Liefde en trouw botsen op vrijheid en recht.

“Geen geschiedenisles”, opent Herman van Baar van het Amsterdamse muziektheatergezelschap Tafel van Vijf. “Veeleer een modern requiem”, zo karakteriseert hij de voorstelling. De Witt of Oranje is een muzikaal verhaal over angst en de ophitsende invloed – toen al – van de media. Een rockopera bovendien, met muziek van rockband Susies Haarlok en singer-songwriter Lavalu, over de kwestie die de Republiek der Nederlanden in rampjaar 1672 tot op het bot verdeelde. Een richtingenstrijd zoals die even eerder ook al ten tijde van de onverkwikkelijke kwestie rond Oldenbarnevelt werd uitgevochten.

Geen collegebanken in de zaal dus. Daarom is er ook een liefdesverhaal verweven in De Witt of Oranje. “Natuurlijk komt er een feitenrelaas in voor. Dat is onvermijdelijk in een voorstelling die draait om de rampzalige gebeurtenissen in het land dat toen van alle kanten werd aangevallen, een land dat vaak als leidend voorbeeld diende voor naties die ook op zoek waren naar politieke vrijheid”.

Eerst dat liefdesverhaal. “Het laat zien hoezeer dit soort burgeroorlog-achtige situaties, waarin keuzes helemaal niet zo eenduidig zijn als ze lijken, levens verscheuren”. In het rumoer van het rampjaar ontmoet Henk (Chiem Vreeken), knecht van Cornelis de Witt, de liefde van zijn leven. Gijsje heet ze, een rol die in De Witt of Oranje door singer-songwriter Lavalu wordt gespeeld. Henks allesverterende liefde splijt hem. Want terwijl zij fanatiek oranjegezind is en idolaat van de Prins van Oranje (Harald Austbø), vereert Henk zijn meester als een held, omdat Cornelis de Witt een glorieuze overwinning had weten te behalen in de Tocht naar Chatham.

Het werd het grootste verlies ooit voor de Engelse marine. Zo werd het vlaggenschip van de Engelse vloot, de Royal Charles, mee naar Nederland gesleept. De succesvolle Nederlandse aanval op de Engelse oorlogsvloot in 1667 maakte een einde aan de Tweede Engels-Nederlandse oorlog. Maar als even later de Franse vorst Lodewijk XIV met het grootste leger sinds de Romeinen ze Zeven Provinciën binnenvalt, heeft de regering van Johan de Witt daar geen antwoord op. Als de jonge 21-jarige prins van Oranje ten slotte de macht grijpt, wordt zelfs naar de maatstaven van toen, op de Plaats in de Haagse binnenstad, op beschuldiging van hoogverraad, op beestachtige wijze afgerekend met de broers De Witt, Cornelis zowel als Johan. Henk staat er dan met zijn poten middenin en verliest alles, behalve zichzelf.

“In feite”, zegt Herman van Baar, die Cornelis de Witt speelt, “was het een strijd op leven en dood met als inzet de regeringsvorm: een republiek met burgerlijke zeggenschap of een autocratische monarchie. Zulke brandhaarden zien vandaag de dag nog overal in de wereld om ons heen. Van Oekraïne tot Syrië, Libië en Irak. Eigenlijk spiegelde de toenmalige Prins van Oranje zich aan de Zonnekoning, zoals Poetin dat ook lijkt te willen. De strijd is er ook een tegen opzichtig populisme. Ook daarvan zien we tegenwoordig helaas voorbeelden te over”.

Rockopera
“Geen klassieke opera”, zo waarschuwt Van Baar nogmaals. Susies Haarlok tekent voor de composities voor bas, toetsen, drums en cello. “Dat zijn aan de ene kant barokke treurzangen maar ook stevige pop van nu”. Gevoegd bij de regie (van Mirjam Koen, bekend van Onafhankelijk Toneel) en het decorbeeld mét video, en het kan niet anders dan dat er een gedegen productie uit te voorschijn rolt. De voorstelling maakt deel uit van een vierluik van tafel van Vijf over vijheid, bevrijding, opstand en verzet, en is buiten ‘onheilsoord’ Den Haag ook te zien in Dordrecht en Amsterdam, steden die in verband staan met De Witt.

De voorstellingen worden omlijst met onder meer een symposium op zaterdag, en een uitgebreid randprogramma in samenwerking met Theater aan het Spui, Haags Historisch Museum, Museum de Gevangenpoort, Pro Demos en de Vrienden van De Witt.

De Witt of Oranje? door Tafel van Vijf is van vrijdag 3 tot en met zondag 5 oktober te zien in Theater aan het Spui. Meer informatie op theateraanhetspui.nl en tafelvanvijf.nl. Telefonisch reserveren: (070) 346 52 72.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s