Theater als een fietsreparatiedoos

Veenfabriek presenteert Wim T. Schippers

De beroemde sculptuur Pindakaasvloer uit 1968 door Wim T. Schippers gemaakt in galerie Mickery in Loenersloot is, naar eigen zeggen ‘waarachtig oninteressant’, evenals zijn vier meter metende ‘drol’, officieel Stationnement Gênant geheten. Die ‘Pindakaasvloer’ is op elke gewenste grootte uit te voeren binnen een soort lijst, waarbinnen zich in de gewenste dikte een bepaalde hoeveelheid pindakaas van een nader te bepalen merk bevindt. In 1997 werd een remake van zo’n Pindakaasvloer, die het Centraal Museum in Utrecht met hagelslag bestrooid. Recentelijk was een grote versie die door scholieren werd bestrooid met hagelslag te zien in museum Boymans van Beuningen, als verdere uitwerking van Schippers’ concept. Het werk en de uitbreiding ervan pasten wonderwel in zijn werkwijze, die moet aangeven dat alles in principe zinloos en onzinnig is, maar daarom zeker nog wel de moeite waard. Eind januari gaat in het Stedelijk Museum in Amsterdam een Wim T. Schipperszaal van start, net als in begin jaren zestig, met bestaande assemblages, reliëfs en video-opnamen van zijn hand.

Zijn radio- en tv-werk is onnavolgbaar onder meer doordat hij zonder aanzien des persoons vaak dwars door zijn geïnterviewden of gasten heen spreekt, zoals in Ronflonflon met Jacques Plafond, de Barend Servet Show, Hoepla, Van Oekel’s Discohoek of We zijn weer thuis en Op zoek naar Yolanda. Hij leent zijn stem aan Ernie en Kermit de Kikker van Sesamstraat.

Ook in het theater hield en houdt hij huis. Zo voerde hij in Going to the Dogs zes blaffende herdershonden op die naar een televisie keken waarop andere diersoorten maar geen mensen waren te zien. Er kwamen Kamervragen van. Wim. T. Schippers toont graag zijn voorliefde voor het absurde. Zijn onnavolgbare humor en zijn onwaarschijnlijke logica komt terug in voorstellingen als Zonder Titel, Wuivend Graan, Wat nu weer en Het Laatste Nippertje. Nu is er Hoogwater voorheen Laagwater.

Entropie. Het is een maat voor de wanorde of de ontaarding in een systeem. Schippers verwijst er dolgraag naar. Hoogwater voorheen Laagwater bulkt ervan. Bijvoorbeeld in de openingsscène waarin hij een doodsmak valt en een schitterende Meral Polat een intens treurlied zingt. Als na enige tijd ambulancepersoneel pooshoogte komt nemen, zit Schippers bijkans ‘ahnungslos’ en doodgemoedereerd al acht minuten lang een pianosonate van Mozart heerlijk te verstoethaspelen. “Wim laat struikelende mensen zien die blijven proberen. Mislukken mag, het leven is toch absurd en onbelangrijk”, zegt regisseur Paul Koek, van coproducent theatergroep Veenfabriek. Ondertussen grinnikt, hikt, lacht en buldert het publiek. Om Schippers. En om ‘ceremoniemeester’ Joep van der Geest die op fel oranje schoenen en met paars haarspeldje alle gestuntel uit de hoogte streng becommentarieert. ‘Amateur’, sist hij tegen de kukelende Schippers. “Er kan niets fout gaan in dit stuk”, zegt Schippers door de telefoon. “Geen gepsychologiseer. Als er iets misgaat dan is dat zo. Er is geen overkoepelende bedoeling in dit stuk. Het is een beetje houtje-touwtje”. Maar dan wel volgens een script. ‘Ontregelend’ noemen recensenten het. “Ook weer zo’n begrip. Ik vind het gewoon leuk om spelletjes te spelen, woordspelingen, uitdrukkingen en nieuw woorden te bedenken”. En daarvan heeft Schippers er heel wat op zijn naam. ‘Verdomd interessant, maar gaat u verder…’, ‘Pollens!’, ‘Brimstig’, ‘jammer maar helaas’ en de aanspreekvorm ‘joe’ die het midden houdt tussen ‘u’ en ‘je’ zijn slechts enkele voorbeelden van de uit Schippers’ geest ontsproten termen die door het Nederlandse volk zijn opgepikt. Kreten als ‘ik word niet goed’, ‘reeds’ en ‘potverdomme’ werden door geesteskind Sjef van Oekel nieuw leven ingeblazen. Over de taal van Wim T. Schippers is zelfs een boekje verschenen: Verdomd interessant, maar gaat u verder… . Misschien melig, maar voortdurend wonderlijk. Schippers: ‘“Waar zat ik naar te kijken”, dat vind ik duizend keer interessantere benadering dan een Teleac-cursus. Helaas is ‘cultuur’ een vak geworden en zijn aandacht en succes de belangrijkste drijfveren geworden’.

Een ding staat vast: het leven is een seksueel overdraagbare aandoening met gegarandeerd dodelijk afloop. Hoogwater voorheen Laagwater is een voorstelling die ruikt als een pindakaasvloer mét hageslag. Helaas pindakaas!

Hoogwater voorheen Laagwater door Veenfabriek, Adelheid | Female Economy en Toneelschuur Haarlem is op dinsdag 27 en woensdag 28 januari 2015 te zien in Theater aan het Spui. Meer informatie: www.veenfabrieik.nl en www.theateraanhetspui.nl.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s