Keith Jarretts ‘Creation’

Is live ook echt ‘live’?

Waarom raakt de pianomuziek van Keith Jarrett me toch steeds zo ontzaglijk diep? Moeilijk in woorden te vangen. De jazzgigant – maar ook klassiek pianist (Bach, Barber, Händel, Mozart, Sjostakovitsj) – weet als geen ander werkelijk magistrale technische virtuositeit te koppelen aan momenten van eenvoudige, oneindig lyrische schoonheid. Maar misschien ook wel omdat veel van zijn opnamen live tot stand zijn gekomen. En dan niet in zomaar wat zaaltjes maar in de grootste concertzalen die er wereldwijd dan ook te vinden zijn. In Nederland hebben we Jarrett, maar dan met zijn trio, voor het laatst kunnen beluisteren in de Rotterdamse Doelen. In 2012 was dat. Een nogal tegenvallend optreden, helaas. Gelukkig hoorde ik hem solo als ook met zijn trio voorheen enkele malen in betere live omstandigheden.

Dat een (jazz)musicus aan de hand van, tsjonge, veertig jaar lang liveoptredens (wie kent The Köln Concert niet?) het beste uit zichzelf weet te halen, dat is op zichzelf misschien niet eens zo verrassend of wereldschokkend. Wél dat die optredens steeds van een allemachtig hoog niveau zijn. Zo verschenen de laatste jaren opnamen solo-opnamen van optredens in Londen, Parijs, Rio de Janeiro en New York. Stuk voor stuk avonden die, hoewel op CD, je van je stuk brengen.

Met het album Creation is, op zijn zeventigste verjaardag in 2015, op de achtste mei, opnieuw een juweel solo-album toegevoegd. Deze keer is het niet een lineair ‘integraal’ live concertverslag maar een zorgvuldige compilatie van een aantal optredens die hij de laatste jaren gaf in verschillende steden: Tokyo, Parijs, Rome en Toronto.

Misschien komt het door het verscheiden, een halfjaar geleden, van zijn decennialange muzikale kompaan, bassist Charlie Haden dat hij ten volle begrijpt en zich realiseert dat zijn laatste bijzondere toetsaanslagen als virtuoos kunnen hebben geslagen, temeer daar hij jaren geleden aan een spierziekte leed – want op Creation rijgt hij voornamelijk duister klinkende ballades aan elkaar. Duister, omdat hij kennelijk ook zelf beseft dat het vastleggen van een integraal soloconcert op zijn zeventigste levensjaar op CD een hachelijke onderneming mag worden genoemd.

Geen applaus
Op de CD Creation klinkt hoegenaamd geen enkel applaus of ook maar een gedachte daaraan. En dat is in tegenstelling tot zijn vele, vele live concerten – waar doorgaans minutenlang en onophoudelijk hartstochtelijk geapplaudisseerd werd en soms wordt om meer, meer. Het concept van Creation biedt Jarrett een nieuwe manier om een spanningsboog te construeren, van de grond af op te bouwen. Het klinkt als een werkelijk nieuw live concert, zonder welke bemoeienis dan ook van het publiek. Jarrett kon op Creation vrijelijk zelf kiezen welke composities en in welke volgorde hij die wil(de) laten horen – sowieso de macht van een musicus die zijn waarde meer dan heeft bewezen. En aldus ontstaat een nieuwe (concert)werkelijkheid.

Een werkelijkheid die hypnotisch, betoverend werkt. Vanaf het openingsnummer lijkt het alsof Jarrett bewust toewerkt naar een aldoor duisterder en duisterder omgeving. En toch werkt zijn muziek bevrijdend, louterend. Als je er de tijd voor neemt. Geen klaterend applaus – maar wat een ‘virtueel’ concert! Kopen! Hebben!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s