Alfamannetje in afkalvend territorium

Toneelgroep Maastricht en Ilja Leonard Pfeijffer over Bram Moszkowicz

‘De advocaat’ laat zich ervaren als een Shakespeareaans koningsdrama over de zelfverkozen ondergang van een topadvocaat, Bram Moszkowicz.

‘Moszkowicz’. Dát zou de titel van het stuk worden. Maar het liep anders, en nu heet het ‘De advocaat’. Toneelgroep Maastricht veranderde de naam van het stuk, geschreven door Ilja Leonard Pfeijffer, nadat zij daartoe gesommeerd werd door Moszkowicz Advocaten. Deksel op de neus. Waarom? Cineast Max Moszkowicz junior heeft de familienaam als merk laten registreren en wil niet dat de toneelgroep ermee aan de haal gaat, zo liet het gezelschap zes weken geleden weten. ‘Hoewel ik van mening ben dat Max de geslachtsnaam Moszkowicz niet kan monopoliseren – het toneelstuk gaat immers over zijn oom Bram – heeft Toneelgroep Maastricht uit proceseconomische motieven besloten gevolg te geven aan de sommatie”, klonk het o, ironie, bij monde van hun advocaat.
Een strafrechtadvocaat uit Maastricht die de beste van Nederland moet worden. Omdat zijn vader de beste was. Een vader die hij niet mag teleurstellen. “In ons verhaal wil Bram Moszkowicz geen rol meer spelen en stapt eruit,” zegt regisseur Michel Sluysmans van Toneelgroep Maastricht. “Op het hoogtepunt van zijn succes brengt hij zichzelf willens en wetens ten val. Alleen door de grootste teleurstelling in zijn vaders leven te worden, kan er voor de ideale zoon ruimte komen voor zijn eigen, nog te schrijven verhaal. Ilja Leonard Pfeijffers geesteskind is een verhaal van verborgen verdriet en de daaruit voortvloeiende permanente ondraaglijke druk om te slagen,” zo vat Sluysmans het bondig samen.

’De advocaat’ heeft de ondergang van wonderboy Bram Moszkowicz, tot een paar jaar geleden de bekendste advocaat van Nederland, als scharnierpunt. Porgy Franssen speelt gloedvol de titelrol in het stuk, dat Pfeijffer vrijelijk baseerde op het leven en de carrière van de strafpleiter die omgeven met veel publicitaire tamtam in 2013 uit het ambt werd gezet.

“Het stuk is opgezet als een Shakespeareaans koningsdrama,” aldus Sluysmans, “met Bram Moszkowicz als koning. Hij komt tot het besluit om zichzelf te onttronen. In het stuk doet hij er alles aan om zijn maatschap failliet te laten gaan en geschrapt te worden uit het Landelijk Advocaten Tableau. Hij komt daartoe vanwege de ondraaglijke druk die hij aan den lijve voelt, druk die uit het verleden komt. Hij torst de geschiedenis van zijn familie en zijn gezien met zich mee, een geschiedenis die teruggaat naar de Tweede Wereldoorlog en een vader die vond dat zijn zoons móesten slagen en daarna de maatschap in moesten, en moesten slagen. Pfeijffer laat hem zeggen: ‘Ik voel me als een acteur die als zichzelf verkeerd is gecast want ik speel de hoofdrol in een stuk dat niet geschreven is door mezelf.’”

Feit of fictie?
“Het stuk is geen reconstructie van de werkelijkheid. Pfeijffers tekst behoort nadrukkelijk tot het terrein van de fictie. Daar speelt Ilja Pfeijffer eigenlijk altijd mee. De premisse dat hij zichzelf te gronde heeft gericht, is natuurlijk verzonnen. Maar toen ik in de aanloop van dit project sprak met Bram Moszkowicz om hem te vertellen waar dit stuk over ging, toen bleef hij even heel stil. Een daarna: ‘Misschien zit u wel dichterbij de waarheid dan ik zelf zou durven vermoeden’. Dat is werkelijk een briljant antwoord, vooral omdat hij daarmee ons gelijk noch ons ongelijk bevestigt. Van dit soort zinnen wemelt het in ‘De advocaat’, het soort taal dat van dubbelheid en ironie aan elkaar hangt. Pfeijffer speelt daar heel erg mee. Ilja heeft ook een aantal liedjes voor dit stuk geschreven – in elke voorstelling van ons zit live muziek – en die zijn door Vincent van Warmerdam op muziek gezet.”

Heeft Moszkowicz het stuk zelf ook gezien? “Voor zover ik weet is dat niet het geval. Ik heb hem wel het stuk opgestuurd en weet zeker dat hij het heeft gelezen. Maar ik heb hem nog niet in het theater gezien. Ik kan me dat ook wel voorstellen, want iedereen gaat dan natuurlijk via hem naar het stuk kijken. Maar ik houd stille hoop dat hij nog ergens opduikt of incognito in de zaal zit.’

‘De advocaat’ van Toneelgroep Maastricht is op vrijdag 12 mei 2017 te zien in de Koninklijke Schouwburg. Meer informatie: hnt.nl of toneelgroepmaastricht.nl. Telefonisch tickets reserveren: 0900-3456789.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s