Wat te zeggen als het einde in zicht is?

Het Zuidelijk Toneel en A Two Dogs Company: Conversations (at the end of the World)

Kris Verdonck behoort tot de top van internationaal opererende theatermakers. Hij integreert theater, video, beeldende kunst tot een performance. Met Conversations (at the end of the world) neemt hij, opnieuw, werk van Daniil Charms ter hand. Een vraaggesprek.

Kunt u mij een beschrijving geven van wat u ziet op de foto bij de voorstelling?
‘Ik zie een huis op een berg in een woestijnachtig landschap. Een huis in wankel evenwicht, op het punt van neerstorten. Een angstaanjagend beeld wat mij betreft. Het is een foto uit een land in Zuid-Amerika. Op die plaats lagen vroeger sneeuw en ijs metershoog. Als je de foto goed bekijkt zie je de kabel van de skilift.?!’

Jazeker! Maar wat zegt die majestueuze foto over de voorstelling die u gaat maken?
‘Onze wereld vult zich steeds meer met situaties die een mogelijk einde afkondigen: oorlogen, smeulende conflicten, geopolitieke spanningen. Er is terreur met wortels in fenomenen waar we als samenleving maar geen antwoord op lijken te vinden. Er gaat uitbuiting en agressie uit van een economisch systeem waarvan we niet weten hoe het te bestrijden is. In Conversations (at the end of the world) zien we hoe vijf figuren omgaan met het moment dat de ondergang zich laat aankondigen.’

Het werk van de Russische absurdist Charms is opnieuw uw inspiratiebron?
‘Het is inderdaad begonnen bij Daniil Charms en de avant-gardistische groep rond hem: de Oeberioeten, intellectuelen die ondergrondse salons hielden in het Rusland van tussen de beide wereldoorlogen. Vrijwel allemaal zijn ze omgebracht of omgekomen onder het Stalinistische bewind. Charms stierf, uitgehongerd, in een tehuis voor gestoorden. Uit een nieuwe publicatie van dialogen tussen Oeberioeten komt het beeld naar voren dat ze toch kunst maakten, terwijl ze donders goed wisten dat voor ieder van hen het einde der tijden nakende was. Niettemin was hun kijk op het leven, neergelegd in de genoemde dialogen, er een die in vrolijke, zoetzure dialogen was gesteld. Gitzwarte humor. En dat in een interessant tijdsgewricht met de industrialisering die in alle uithoeken begint door te dringen, en de wereld de drempel over gaat naar globalisering van economie en cultuur. Daar zitten we met z’n allen nu nog in.’

Wat zien we straks op het podium van al die gedachten rond uw voorstelling terug?
‘Je ziet vier acteurs: José Kuijpers, Jan Steen, Johan Leysen en Jeroen Van der Ven. Gaandeweg raken de acteurs onder 160 kubieke meter zwarte sneeuw bedolven, levend begraven, maar spreken nog. Een sprekend landschap. Hun eigen einde der tijden. Apocalyptisch. Wat zullen hun laatste woorden zijn? Weet u, zeventig procent van de mensen sterft in serene stilte. Hollywood maakt ons wijs dat de dood een veldslag van wapengekletter is. De vermaarde Italiaanse concertpianist Marino Formenti zorgt voor muzikale begeleiding. En in de voorstelling zijn getuigenissen van inwoners van Aleppo verwerkt.’

U beroept zich op ongepubliceerde dialogen van de Oeberioeten. Hoe komt u er aan?
‘Ik ken de vertaler van Charms’ werk van de tijd dat ik H, an Incident maakte. Daarin voerde ik naast acteurs een robotorkest op. Ik ben bekend met enkele van de dialogen uit een voorpublicatie die hij mij ter hand heeft gesteld.’

Uw werk sterkt zich uit van performance en bewegende beeldende kunst tot (muziek)theater. Is het lijsttoneel de juiste habitat voor uw werk?
‘Ik hou van het theaterframe. Daar ontstaat betekenis, daar krijgt de tijd die gezamenlijk doorstaan wordt een bepaalde lading. Het theater biedt de mogelijkheid op gedeelde belevenissen tussen mensen.’

kader
Paspoort Kris Verdonck
Kris Verdonck beweegt zich tussen beeldende kunst, architectuur en theater, tussen installatie en performance, en tussen dans en architectuur. Het werk van Kris Verdonck doet pogingen het onzegbare te zeggen, het kruipt onder je huid, het vraagt iets van je en het laat nooit onberoerd.

Verdonck presenteert vaak combinaties van installaties en performances, die hij ‘parcoursvoorstellingen’ noemt. Bekende parcours zijn VARIATIES en ACTOR #1.
In Nederland werkte Verdonck onder meer samen met ICK Amsterdam, het dansplatform van Emio Greco en Pieter C. Scholten, in I/II/III/IIII. A Two Dogs Company is het vaste voertuig van Verdonk. Hij werkt voor het eerst samen met Het Zuidelijk Toneel.

kader
Charms (1905-1942)
Daniil Charms wordt beschouwd als een van Ruslands grootste absurdistische schrijvers en dichters. Zijn naam past in het rijtje van Gogol, Dostojevski en Tsjechov – maar misschien nog meer in dat van Ionesco, Beckett en Van Ostaijen. Als auteur kwam hij met kinderversjes aan de kost. Zijn grote kracht ligt in het beeld dat hij geeft in de ongerijmdheid van het leven en in de grillige spelingen van het lot. Hij doet dat door vaak een lege wereld te schetsen waarin geweld en verlies van identiteit overheersen.

Charms werd in 1941 gearresteerd en kwam in gevangenschap om. Tijdens zijn leven werd nauwelijks werk van hem gepubliceerd. Na Charms’ dood vond zijn vriend Jakov Droeskin manuscripten in het huis van Charms. Daardoor is veel ervan voor de wereld bewaard gebleven.

In de jaren tachtig werd hij ook in Nederland beroemd met het werk Elizaveta Bam. Charms veroverde de wereld na de ‘glasnost’ van eind jaren tachtig. Inmiddels zijn er vele films en toneelstukken gewijd aan zijn werk.

Het Zuidelijk Toneel / A Two Dogs Company: Conversations (at the end of the World). Première: dinsdag 19 september 2017, Theaters Tilburg Tournee door Nederland en België.

Steekspel met dood als inzet

Toneel over terreur

Een vliegtuig met 148 passagiers aan boord wordt gekaapt. De kaper dreigt het toestel neer te laten storten.

En dat nog wel op een volle Johan Cruijff Arena. Een gevechtspiloot grijpt in en schiet het burgervliegtuig op tijd neer. Het publiek bij het toneelstuk Terror bepaalt of zijn actie goed of fout is.

Mag het? Meer dan honderd mensen de dood in jagen om zo het leven van tienduizenden te redden? Het is een klassiek moreel dilemma. En wat zijn dan de juridische implicaties? De geschetste casus komt naar voren in het toneelstuk Terror, met onder anderen toneelkanonnen als Johanna ter Steege (De Vader) als officier van justitie en Jeroen Spitzenberger (ex-Het Nationale Toneel) als gevechtspiloot.

Journaliste/presentatrice Clairy Polak neemt de rol van rechter op zich. In het stuk komt de fictieve rechtszaak aan de orde waarin de piloot een gekaapt passagiersvliegtuig neerschiet om een grote terroristische aanslag te voorkomen, wordt aangeklaagd. Nadat in de rechtszaak alle argumenten zijn gewisseld, is het woord aan de kijkers. Interactief toneel: u bent de jury. Is de piloot schuldig of onschuldig? Per voorstelling kan de uitkomst verschillen – en die bepaalt het slot van het stuk.

Het toneelstuk uit 2014 van de Duitse strafadvocaat en bestsellerauteur Ferdinand von Schirach is wereldwijd een succes. Elf landen (tot in China toe) en zestig theaters gingen Nederland al voor. Alleen al in Duitsland werd het meer dan duizend keer gespeeld. Op de website ‘terror.theater‘ kun je zelfs alle opvoeringen en de stemresultaten bekijken: 60,9 procent van de 347.119 juryleden oordeelde dat de piloot vrijspraak verdient. In zijn geboorteland werd Terror integraal op tv vertoond, net als de filmversie. Die werd trouwens ook recentelijk in Nederland uitgezonden op de beeldbuis (nota bene op ‘nine eleven’).

Het drama werd in Duitsland al meteen bij verschijning met veel geestdrift ontvangen; de pers daar vergeleek het jubelend met werk van Friedrich Schiller (!) en expliciet met De nacht van de zestiende januari. Een moordzaak in drie bedrijven uit 1934 van de Russisch-Amerikaanse schrijfster en filosofe Ayn Rand (1905-1982). Haar toneelstuk haalde Broadway en werd in 1941 verfilmd. Rand liet in dat invloedrijke werk het oordeel over de gefingeerde magnaat Bjørn Faulkner over aan de lezer.

Johan Cruijff Arena
In de Nederlandse versie, die begin oktober in première gaat, is rekening gehouden met plaatselijke sentimenten. Een vliegtuig met 148 passagiers aan boord wordt gekaapt. De kaper dreigt het toestel neer te laten storten op de Johan Cruijff Arena waar op dat moment de interland Nederland-Duitsland wordt gespeeld met 54.000 juichende toeschouwers. Een dienstdoende gevechtspiloot besluit het burgervliegtuig neer te halen.

Is hij een held? Of is hij schuldig? Moet hij worden veroordeeld voor moord op de inzittenden van het toestel? Verdient hij vrijspraak omdat hij heel veel levens, van voetbalfans, heeft gered? En: Had het stadion niet snel ontruimd kunnen worden? En wat als de passagiers nog wilden proberen de kaper te overmeesteren? Handelde de gevechtspiloot volstrekt op eigen gezag, vóélde hij opdracht tot zijn daad? Of handelde hij in opdracht?

En wat als dit in het buitenland had plaatsgevonden, bijvoorbeeld als onderdeel van een vredesmissie? Is de piloot dan net zo goed schuldig c.q. onschuldig?

Terreur, terrorist, terrorisme. We worden ermee doodgegooid, excusez le mot. Wat eronder verstaan wordt, is soms academisch en houdt verband met de dan heersende opvattingen of de situatie. Het verschijnsel is bovendien van alle tijden. Wie al dan niet als terrorist  op de brandstapel (figuurlijk) eindigt, maakt vaak Vadertje Tijd uit: ‘achteraf afrekenen’. Bijna als een moreel kansspel waarbij wat vandaag ogenschijnlijk deugt, morgen alweer anders kan liggen.

Fidel Castro, Kim Young-un, ETA, IRA, FARC? Zijn (onze) bloedeigen oorlogshelden uit het verleden vlekvrij? In de Cariben wordt zilvervlootspecialist Piet Hein als een rasechte kaper beschouwd. Om nog maar te zwijgen van de gebeurtenissen in Nederlands-Indië, of die rond De Punt. Nee, na ‘Terror’ bleef het nog lang onrustig in de stad.

Terror, maandag 2 en dinsdag 3 oktober (première), Koninklijke Schouwburg. Later ook in de regio. Meer informatie: senf.nl en hnt.nl

 

Appelloods wordt theaterbroedplaats

De voormalige,Appelloods aan de Laan van poot wordt een broedplaats en presentatieplek voor theater. De theatermakers van Label Dégradé krijgen voor wat ‘De Verbeelding’ gaat heten, een ‘eenmalige waarderingssubsidie’ van 10.000 euro van de gemeente om hun ambities met de loods gestalte te geven. Dat zei wethouder voor cultuur Joris Wijsmuller (HSP) in het radioprogramma Kunstlicht op Den Haag FM.

Het pand diende voorheen als repetitieruimte en decoropslagplaats voor de inmiddels opgeheven Toneelgroep De Appel en Alba Theaterhuis. “De gemeente is eigenaar van de loods en wil deze beschikbaar houden als ontwikkel- en repetitieplek voor culturele initiatieven,” aldus Wijsmuller.

“De ambities van Dégradé reiken verder dan alleen zelf produceren, het label wil ook ruimte bieden aan jonge makers,” zegt Wijsmuller. Volgens hem is Label Dégradé één van de initiatieven die heeft aangegeven de loods te willen gebruiken als ontwikkel- en repetitieplek. In de toekomst zijn ook andere initiatiefnemers welkom met incidentele presentaties door derden. Voor haar eigen producties zal Dégradé een beroep moeten blijven doen op projectsubsidies, zo stelt de gemeente.

Kwartiermaker David Geysen van Dégradé was tot 1 januari vast verbonden aan Toneelgroep De Appel. Hij lanceerde vorig jaar een plan voor het voortbestaan van de toneelgroep, dat het echter niet haalde in de gemeenteraad. Label Dégradé brengt vrijdag in Korzo theater de première uit van haar nieuwe voorstelling België, waarvoor het in de Appelloods repeteerde. In het andere deel van de loods is momenteel de voorstelling De Dansende Madonna van Het Vijfde Bedrijf te zien.

De ontwikkeling tot theaterbroedplaats is te meer opmerkelijk daar Het Nationale Theater (HNT) officieel de taak heeft jonge theatermakers een kans te geven. Met Zaal 3 aan het De Constant Rebecqueplein heeft een plek in handen voor talentontwikkeling op het gebied van theater. “Dat is ook prima. Hoe meer bloemen bloeien, hoe beter,” reageert Wijsmuller.

De loods is en was eerder ook in gebruik bij Theaterschool Rabarber. “Binnenkort wordt met Rabarber besproken of zij hun rol van huurder willen voortzetten voor de komende twee jaar,” aldus Wijsmuller.

Een leven tussen seffens en amai

Een hallucinerende roadtrip tussen hoop en vrees door België

Denkend aan Holland zie ik brede rivieren traag door oneindig laagland gaan. Marsmans beroemde dichtregel werd in 2010 door David Geysen gebruikt in zijn voorstelling ‘Water’. En denkend aan België dan? Het oneindige heuvelland van de Ardennen wellicht? Pajottenland? Trappistenbier? “Persoonlijk gaat België voor mij vooral over eten”zegt David Geysen. “Garnalenkroketten, mosselen, waterzooi. Maar ook over Dutroux, Zaventem en  Molenbeek.”

Theatermakers David Geysen en Carl Beukman, de initiatiefnemers van label Dégradé, voegen aan hun landenreeks nu onze zuiderbuur toe. Saillant, want Geysen is ‘uit de Vlaamse klei getrokken’ maar woont en werkt al sinds jaar en dag in Nederland, tot voor kort bij Toneelgroep De Appel.

Het tweetal legde eerder de theatrale loep over de Verenigde Staten en Rusland.
In de woorden van Geysen is België ‘een land dichtbij en toch onbekend’. Volgens hem ‘een land van cowboys en indianen’. “Een land waar niks mag, maar alles kan. En van Walen en Vlamingen.”

Dégradé toont België aan ons door de denkbeeldige ogen van Louis Seynaeve. Het autobiografisch getinte joch uit Hugo Claus’ epos ‘Het verdriet van België’ doet bij Geysen dienst als talisman. “De bijbel in België”, zo motiveert Geysen zijn keuze voor Claus’ magnum opus, “dat bij iedereen op de boekenplank ligt- maar niemand die het gelezen heeft. Zelfs in België niet.” Claus, Amsterdamse Belg dan wel Belgische Amsterdammer, en meest bekroonde auteur uit het Nederlandse taalgebied, beschrijft in de roman zijn jeugd in de oorlogsjaren.

Als slotzin werpt hij een vage blik in de toekomst door te eindigen met een suggestieve vraag : ‘We gaan zien, we gaan zien, toch?’ In de voorstelling maken we daarom mee hoe het Louis in zijn verdere leven vergaan is . Het oprijzende pessimistische toekomst- en wereldbeeld telt gaandeweg de voorstelling hoopgevend terug. En draait bij Dégradé uit op een surrealistisch circus. “Belgen zijn de uitvinders van het genre”, volgens Geysen, daarbij verwijzend naar, bijvoorbeeld, de beeldende kunst van René Magritte.

Wat zij als theatermaker met ‘België’ willen bereiken? “We maken graag extreem beeldend geluidstheater waarin je de vrijheid vindt om je er volledig in onder te kunnen dompelen. We voelen ons als het ware architecten van theatrale dromen, die soms ontaarden in boze dromen. En van belang voor mij is de drie-eenheid België, Europa en Seynaeve belangrijk.”

Is er leven op Pluto? zong Het Goede Doel zich in 1982 vragenderwijs af, onderwijl Nederland ontvluchtend. België was volgens Henk Westbroek en consorten een welkome optie, ‘want dat taaltje is zo zacht.’ Inmiddels zijn de Belgen ons op velerlei fronten voorbijgestreefd.

Alhoewel: Belgen? ‘Er zijn geen Belgen, sire. Alleen Walen en Vlamingen.’ Aldus luidden de gevleugelde licht-ironische woorden van Jules Destrée, Belgisch politicus van de Belgische Werkliedenpartij. “Dat Molenbeek het centrum is van aanslagen die in Parijs plaatsvonden, ook dat is België. En voor mij zijn de Walen nog altijd de belichaming van de vijand.”

Dégradé: België. Op donderdag 21 en vrijdag 22 september 2017 in Korzo; donderdag 14 en vrijdag 15 december 2017 in Zaal 3.

Op voet van oorlog

‘Troje Trilogie’: door de ogen van Andromache

Zijn stukken uit de oudheid gedateerd? Ze zijn juist van moderne ruis ontdaan.

Oorlog is van alle tijden. Met de Troje Trilogie van Toneelschuur Producties zitten we figuurlijk opeens in de rookpluimen van Aleppo, Jemen of Myanmar. Neem nou Andromache.  Ze verloor in de oorlog met de Grieken haar echtgenoot Hektor, de grootste held aan Trojaanse zijde. Maar ook haar vader en zeven broers, door de hand van Achilles.

In drie delen wordt de mythische Trojaanse oorlog bezien vanuit haar ogen. Van oorlogsbuit na de val van Troje en de dood van haar echtgenoot, tot slavin van Neoptolemos, de zoon van Achilles. Maar eerst nog wierpen de Grieken haar zoontje Astyanax van de stadsmuur van Troje. Als bedgenote van Neoptolemos, schenkt ze hem drie zonen. Na de moord op hem, door haar broer Orestes, huwt ze Helenos, met wie ze regeert over het Griekse Epiros. Zeker, Griekse klassiekers zijn vaak pure horror.

Alles in deze ‘Troje Trilogie’ wordt ‘achterstevoren’ opgedist, van gevolg naar oorzaak, zodat inzicht ontstaat in Andromache’s drijfveren, die zelf niet geheel vlekvrij is. Het is ronduit een waarachtige en diepe theaterbelevenis, en drie uur aan onverholen toptoneel. Eigenlijk was dat dik 20 jaar geleden ook al zo. Koos Terpstra kreeg destijds niet alleen de Toneelschrijfprijs maar zijn regie werd ook geselecteerd voor het Theaterfestival.

En dat geldt ook voor deze nieuwe versie van regisseur Paul Knieriem. In juni kreeg het stuk ook de publieksprijs van Theater aan het Spui, de zogeheten Toneelkijkerprijs. Bijna-hoofdrolspeelster Keja Klaasje Kwestro maakt bovendien kans op de Colombina, de prijs voor beste vrouwelijke bijrol. Zelden zo’n vulkaan als zij zien spelen. Binnenkort, zijstapje, doet ze mee in The Nation bij Het Nationale Theater. En als klap op de vuurpijl maakt hoofdrolspeelster Janneke Remmers volgende week kans op de Theo d’Or, Nederlands hoogste toneelprijs.

“Best trots, een hele eer. Het is ook zo’n grote prijs natuurlijk,” zegt Remmers erover. “Al denk ik nooit in termen van ‘beste’ en ‘mooiste’. Ik loop tijdens het ophalen voor de komende reeks ook echt niet naast mijn schoenen. Je moet open staan voor je medespelers – en straks ook voor wisselwerking met het publiek. Hoe ik er straks bij de uitreiking bij zit? Geen idee. In ieder geval opgetut. Natuurlijk! Met het hart in de keel? Dat is nu moeilijk te zeggen.”
Hadden ze tijdens de repetities door dat ze aan iets bijzonders bezig waren? “Het was vooral hard werken, proberen te verbeteren tot de laatste snik. Na de première merkte ik aan de reacties uit het publiek wel dat het stuk veel losmaakt, íedereen haalde er wel iets voor zichzelf uit.” Remmers mag uitpakken: Andromache kent tegenkantige liefde, jaloeziegevoelens, verraad en extreem geweld. “Het is fijn om uiteenlopende emoties gestalte te geven. Zelfs nu nog ontdek ik nieuwe kleuren.”

Ze speelt in deze versie zij aan zij met Oda Spelbos, in Terpstra’s ‘oerversie’ Andromache. Nu is Spelbos Hecabe, en Remmers Andromache. Hoe is dat voor haar? “Ik ken Oda van een eerdere voorstelling waarin we samen acteerden. Hier heb ik de samenwerking met haar als prettig ervaren, voelde me niet gestuurd of zo. Aan de andere kant heeft zij mij er bij momenten doorheen getrokken.”

Er is nóg heel wat aan Grieks drama te zien in Den Haag. Zo speelt Toneelgroep Amsterdam ‘Medea’ in de Koninklijke Schouwburg op wo 21 en do 22 september, en Theatercompagnie couRage op vr 23 en za 24 sept in Zaal 3 van Het Nationale Theater/Theater aan het Spui een eigen versie van ‘Trojaanse vrouwen’.

Toneelschuur Producties: Troje Trilogie. Op dinsdag 12 september 2017 in Theater aan het Spui. Informatie: toneelschuur.nl of hnt.nl. Telefonisch tickets reserveren: 0900-3456789.

Diepmenselijk jeugdtheater

NTjong in seizoen 2017-2018

Het theaterseizoen van NTjong – een van de bedrijfsonderdelen van Het Nationale Theater – draait In grote lijnen draait om twee grote producties. Dat zijn Ifigeneia Koningskind en Bloedlink, “naast enkele reprises van bewezen successen en een veelheid aan projecten,” vertelt artistiek directeur Noël Fischer. Het jeugd- en jongerentheatergezelschap trekt land in maar is ook veelvuldig in Den Haag te zien.

In Ifigeneia koningskind (8+) staat koning Agamemnon voor de gruwelijke vraag of hij zijn lievelingsdochter moet offeren om de goden gunstig te stemmen. Als hij dat doet en de goden hem helpen zal hij misschien zijn volk kunnen redden. NTjong neemt als vertrekpunt voor de aloude Griekse klassieker de versie van schrijfster Pauline Mol ter hand. “Het mooie is dat zij het oorlogsverhaal beschrijft vanuit de ogen van het kind Ifigeneia. Mol doet dat in poëtische maar ook aansprekende taal van nu. Er komt ook wat Engels in voor, op de momenten dat Ifigeneia niet mag te weten mag komen wat haar ouders over haar aan het bespreken zijn.”

Voor Fischer, die met deze productie voor het eerst een Griekse tragedie regisseert, is ‘Ifigeneia’ in de eerste plaats een verhaal over loyaliteit. “Een kind is immens loyaal aan familie, probeert iedereen bij elkaar te houden. ‘Ifigeneia’ is voor mij dan ook een diepmenselijke vertelling waarin ook veel plaats is humor en waarin ook lichtheid voorkomt.”

‘Ifigeneia’ vormt met de ‘Oresteia’ die Theu Boermans dit seizoen bij Het Nationale Theater gaat maken, en met ‘The Nation’ van Eric de Vroedt een driehoek. “De eerste twee zijn overgeleverd uit de oudste theatergeschiedenis, terwijl De Vroedt onze huidige tijd fileert.”

In de hoofdrollen van Ifigeneia Koninsgkind zien we Jaap Spijkers in de hoednaigheid van koor (rei) en verteller, en Sallie Harmsen als Klytamnestra. Sarah Bannier, bekend als de lievelingspiet van Sint, speelt Ifigeneia.

Dat is meteen een mooi bruggetje naar de reprise van ‘Klaas’ (5+). “We kregen veel verzoeken om dit nostalgische stuk rond de muts van de Sint weer te spelen,” legt Fischer uit.

De andere grote productie is voor NTjong Bloedlink, een stuk voor veertienplussers waarin een docente haar leerlingen het nodige aan cultuur wil bijbrengen. Als uit de rugzak van een van haar pupillen een wapen te voorschijn komt, ontaardt de les in een gijzeling. “Klinkt zwaar”, geeft Fischer toe, “maar het onderliggende thema is waarom kinderen verplicht moeten leren wat ze voorgeschoteld krijgen. We maken deze voorstelling samen met DOX, en de regie is van Casper Vandeputte.”

Als seizoensopening wordt de voorstelling In mijn hoofd ben ik een dun meisje hernomen. “Die was vorig seizoen vaak uitverkocht, zo hoorde ik mopperen. Nu krijgen ze dus een nieuwe kans.”

hnt.nl

Air BNB voor draagmoeders

Firma MES werpt een blik babyvoedingsmelk in de toekomst

Het seizoen 2017-2018 staat voor Firma MES vooral in het teken van de reprise van ‘RISHI’ en ‘CarryMe’, de allereerste app voor draagmoeders.

De reconstructie die Firma MES dit voorjaar maakte over de geruchtmakende zaak-Rishi, keert in september nog drie keer terug in Den Haag. De toedracht werd in een minutieuze analyse uit de doeken gedaan, en toont van minuut tot minuut hoe een misverstand tot een noodlottig drama kon uitgroeien. Het Theaterfestival selecteerde ‘RISHI’ tot een van de meest belangwekkende van vorig seizoen. “Daar zijn we heel blij mee,” zegt MES-actrice Lindertje Mans opgetogen. “Het is voor ons een superspannend project geweest . We hebben lang getwijfeld om dit te doen. We hebben ons afgevraagd of we door onze ‘witte’ achtergrond wel juiste mensen voor waren.” Gelukkig maar dat MES heeft doorgezet, dat zijn ook betrokkenen het drama van mening, waarvan sommigen kwamen kijken, van politie en medewerkers van het Openbaar Ministerie tot familie en vrienden van de Hindoestaans-Surinaamse jongen die het misverstand met zijn leven moest bekopen. In RISHI kiest MES uitdrukkelijk niet partij, dat is de sterke kant ervan. “We hebben ons empathisch vermogen in al de personages gelegd.”

In het najaar staat voor MES opnieuw een spanend theaterproject op de agenda, als het Haagse theatercollectief een voorstelling gaat maken rond draagmoederschap. Volgens de aankondiging ‘een modern huiskamerdrama en sciencefiction thriller ineen’. “Stel je het Nederland van de toekomst voor,” legt Mans uit.

“Nog meer dan nu denken vrouwen straks aan hun carrière. Maarten en Eline zijn ‘wensouders’. Daarom installeert het stel de progressieve app CarryMe op hun mobiel. Daarmee is het mogelijk om als een soort Air BNB met een draagmoeder in contact te komen. En die draagmoeder, dat is Didi, mijn rol. Een van de vraagstukken die we in het stuk aanroeren is dat Didi feitelijk werknemer is van Maarten en Eline, maar ook dat ze macht heeft over hun meest kostbare bezit: dat bevindt zich in Didi’s buik.”

Als een doos van Pandora die opengaat ontrolt zich een aantal duivelse dilemma’s die prikkelend op papier worden gezet door schrijfster en columniste Hanna Bervoets, bekend van onder meer de boeken Fuzzle, Ivanov en Lieve Céline. MES werkte met haar al eens samen in 2010, toen voor de lucide theatertrip Roes.

Voorts pakt MES de draad weer op van True Stories, het halfjaarlijkse programma waarin mensen als u en ik verhalen vertellen rond een thema, het zijn vertellingen die door de ervaringsdeskundigen zelf uit de doeken worden gedaan. De eerstkomende editie is op 8 december, als MES hiervoor de bovenzaal van de Koninklijke Schouwburg bespeelt, gezegend met de naam Het Paradijs.

In het voorjaar van 2018 staat nóg een voorstelling op stapel. Daarover wil Mans nu niet veel kwijt. “We zijn nog zoekende. Schrijf maar op dat het stuk draait rond monologen,” zo hult ze zich genoeglijk in raadselen.

Firmames.nl