De mus als lustobject

‘Mussenlust’: hangplek voor gevederde vrienden

De mus als inspirator. In ‘Mussenlust’ zijn 50 gedichten van toonaangevende dichters en 150 tekeningen van Peter Vos bijeengebracht. Een lofzang. ‘De mus verdient een standbeeld, gehakt in woorden.’

‘Een diep besef van schuld overviel me toen ik rond dat levenloze lijfje een druk tjilpende mus heen en weer zag hippen. Kennelijk zijn partner,’ vertelde ‘mussenman’ Peter Müller bij die presentatie. De Haagse ‘gelegenheidsuitgever’ Peter Müller had net even daarvóór schuld bekend door een jeugdzonde op te biechten: hij had met een geladen luchtbuks met dodelijke precisie aangelegd en afgevuurd. Op een mus. Knaldood.

Zaterdag werd in het Literatuurmuseum de nieuwe, bibliofiele uitgave ‘Mussenlust’ gedoopt, een herziene en uitgebreide versie van een uitgave die in 2004 al eens het levenslicht zag bij dezelfde uitgever. Die steekt er (opnieuw) eigen geld in. De tekeningen van Peter Vos (1935-2010) vormen het hart van de uitgave. De mussen van de tekenaar zijn beroemd. Vos werd een nationale beroemdheid dankzij zijn ‘Beestenkwartet’ (1970) en ‘Sprookjes van de Lage landen’ (1972-1974). De jaszakken van Vos waren altijd gevuld met potloden en schetsboekjes. Hij kón niet anders dan tekenen.

‘Dichten is liegen op een hoger plan,’ zo zette Remco Campert in 1950 op papier, ‘van een mus een zwaluw maken’. ‘Mocht ie willen, die zwaluw,’ corrigeert Jean-Pierre Geelen de beroemde Vijftiger in zijn prachtige voorwoord bij ‘Mussenlust’. ‘De mus heeft het helemaal niet nodig om te worden opgetild tot zwaluwhoogte. Campert loog dan ook,’ gaat de in Den Haag woonachtige journalist en vrijetijdsvogelaar voort. En tapt voort uit zijn jeugdherinneringen: ‘Mussen moet je leren zien. Het heeft minstens de eerste tien jaar van mijn leven gekost. Dan bedoel ik: Zien, echt zien. Hij zat aan mijn voeten, onder de tuinstoel. Zondagmorgen in het lome zomerlicht, want in de jaren zeventig scheen altíjd de zon. Het gezin zat bijeen in de achtertuin van het slaapdorp, de mussen stopten je er onder met een dekentje van geluid. Moeder had iets voor bij de koffie gehaald, de mussen wisten hoe laat het was. Ze hipten met twintig, dertig om ons heen.’

De mus. Een brutale rakker in een schitterkleed van bruin. Müller: ‘Mussen zijn net mensen.’ Het beestje is een ‘cultuurvolger’: daar waar de mens opduikt is de mus nooit ver weg. In het kielzog van de mens heeft de mus de wereld aan zijn voetenpootjes gevonden. In Nederland laat ie zich praktisch overal zien, met gemak, zelfs tussen stoelen en tafels op drukbezochte horecaterrassen in de stad – al is dat veel minder het geval dan vroeger, door een voortdurend teruglopende stand van deze vogelfamilie.

De beroemdste ‘Passer domesticus’ van Nederland? Dat is, na Erasmus wellicht, welzeker de Dominomus. In 2005 vond zij een gewelddadige dood in Leeuwarden nadat zij even daarvoor 23.000 dominostenen schijnbaar achteloos tegen de vlakte had gegooid. De Dominomus is opgezet te zien in het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam.

‘Wat dit boek tot een kleinood maakt,’ zegt Geelen, ‘is onder meer de uitvoering. Verschillende papiersoorten zijn gekozen voor de veelal niet eerder gepubliceerde tekeningen van Vos. Hij tekende in drie fasen: eerst niet-ingekleurde pentekeningen, dan een eerste streek aquarel, daarna de definitieve aquarelletjes. Door de verschillende papiersoorten (een soort overtrekpapier) liggen die drie versies exact over elkaar. Zo zie je dus zowel de drie tussenstadia als het eindresultaat. De tekeningen zijn overigens op ware grootte afgedrukt: het boek heeft exact het formaat gekregen van de schetsvellen van Vos.’

De tekeningen van Vos zijn omgeven met mussengedichten, geregeld vederlicht van toon. Er zijn mussenmonumentjes van Bernlef, Eijkelboom, Gerlach, Hanlo en Gezelle plus elf nieuwe, die speciaal voor dit boekwerk werden geschreven, onder wie Ingmar Heytze, Esther Jansma en Koos Meinderts. Een must voor vogelaar, boekenfanaat en liefhebbers van tekenkunst. Veel mooier hoe dan ook dan die dooie mus daar in Rotterdam. Een prachtboek.

‘Mussenlust’ is verkrijgbaar bij de boekhandel. Meer informatie: uitgeverijmuller.nl.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s