Hoop in een hopeloze omgeving

De wereld aan je voeten met Explore Festival

Het Explore Festival haalt niet-westers theater naar Nederland. Een goed moment om, al is het maar voor even, uit de eigen bubbel en uit het westerse filter te stappen.

Een jonge generatie kunstenaars uit het wereldtheater strijkt neer in Den Haag. Het Explore Festival geeft een dwarsdoorsnede te zien van het theater zoals dat op dit moment her en der op de aardbol leeft. Het levert perspectieven, opvattingen en vergezichten op uit Brazilië, Senegal, Zuid-Afrika en Argentinië.

Steeds duidelijker komt in de maatschappij een tweedeling naar voren, een tweestromenland van ‘have’s’ en ‘have-not’s’ aan de andere kant. Wereldwijd, ook in Nederland. Voorbeeld: De zesentwintig allerrijksten hebben evenveel aan vermogen in bezit als de armste helft van de wereldbevolking.

Deze editie van het festival, de tweede, gaat niet over mensen die in deze wereld het feestje geven maar vooral over zij die niet zijn uitgenodigd. Niet de machthebbers maar de randfiguren, de uitgeslotenen en de onderdrukten. Mensen die letterlijk op zoek zijn naar een plaats onder de zon, verbinding te voelen  en een groep mensen om op de koffie te kunnen komen. Bovenal geeft het Explore Festival, precies zoals het theaterwetten betaamt, ook veel hartstocht weer. Zoals van het universeel zuchtende gevoelen en verlangen om ‘erbij’ te horen: ‘Longing to belong’. Dat ene, korte zinnetje is brandpunt en bindmiddel voor ‘Explore’. Het verwoordt het universele en diepgevoelde verlangen om dan toch ergens thuis te zijn.

Kanana
De overwinning op de apartheid heeft Zuid-Afrika niet de langverwachte vrede en welvaart gebracht. Integendeel: Het land zucht en steunt onder criminaliteit en onlusten. De kloof tussen arm en rijk, is er gigantisch en komt helaas te vaak overeen met die tussen zwart en wit, de Zuid-Afrikaanse variant van ‘zand en veen’.

Het beloofde land is met andere woorden niet bereikt, zelfs een ‘bestemming onbekend.’ Het is wel het type land dat al te vaak door corrupte machthebbers aan hun onderdanen gelukzalig wordt voorgespiegeld, de stip op de horizon, maar dat nooit verwezenlijkt wordt. Het Zuid-Afrikaanse Sotho-woord ‘Kanana’ verwijst daar precies naar. Het lijkt veel op ‘Kanaän’, het Bijbelse land van overvloedige melk en honing dat Mozes werd beloofd.

In de energieke dansvoorstelling Via Kanana van Katlehong Dance worden wegen verkend die niettemin moeten leiden naar dat beloofde land, dat misschien dan wel nooit bereikt zal worden maar daarom nog niet louter tot wanhoop hoeft te stemmen. De essentie van de voorstelling is daarom die van een boodschap van hoop voor Zuid-Afrika.

Het in 1992 opgerichte Zuidafrikaanse theatergezelschap Katlehong komt uit een ‘township’ bij Johannesburg. Het eerste doel was om jongeren een alternatief te bieden voor een leven als crimineel. Inmiddels toert de groep over de hele wereld. Ze waren sinds 2005 al verschillende keren in Nederland te gast.

De performers van Via Katlehong zijn bewoners van dat gelijknamige Zuid-Afrikaanse ‘township’, nabij Johannesburg, het grootste van Zuid-Afrika na Soweto. Ze zijn gespecialiseerd in ‘pantsula’, een dansvorm van de straat die tijdens de apartheid werd ontwikkeld om geheime boodschappen onderling uit te wisselen.

In een mix van hiphop die virtuoos is door haar snelheid maar niet aldoor acrobatisch, van ‘tap dance’ tot ‘step’, en gestoken in gumboots als verwijzing naar een mijnwerkersdans van klappen op de dijen en kuiten, ontstaat één groot, bruisend dansfeest. Al schreeuwend, fluitend, stampend met de voeten, klappend in de handen, kan iedereen meedoen.

Niet dat het uitsluitend licht en vrolijk is op het podium, want choreograaf Gregory Maqoma laat ook de wrange werkelijkheid doorschemeren. Als geboren ‘Katlehong-bewoner’ is Maqoma een van de meest getalenteerde artiesten in Zuid-Afrika, voorheen danste hij bij grootheden die ook hier alom bekend zijn: Akram Khan en Sidi Larbi Cherkaoui.

kader:
Programma
Compania Hiato / Leonardo Moreira: ‘Odisseia’ (Brazilië)
Vierenhalf uur durende rockende theater road trip door het landschap van moderne vrouwen.
Koninklijke Schouwburg, dinsdag 12 maart 2019

Claudia: ‘La Conquesta del Pol Sud’ (Argentinië)
Documentair theater over de verkenning van de relatie tussen collectieve en individuele geschiedenis.
Theater aan het Spui, maandag 18 maart 2019

Germaine Acogny: ‘Somewhere At The Beginning’ (Senegal)
Dialoog in de vorm van een performance tussen het hedendaagse Afrika en zijn tragisch geschiedenis.
Theater aan het Spui, woensdag 20 maart 2019

Katlehong / Gregory Maqoma: ‘Via Kanana’ (Zuid-Afrika)
Zuiderstrandtheater, woensdag 27 maart 2019

Het festival speelt zich door heel Nederland af. Meer informatie: exporefestival.nl.

 

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s