De staat van Nederland

Het Nationale Theater pookt vreugdevuren op

De Haagse vreugdevuren. Politiek-maatschappelijk een mijnenveld. Voor Het Nationale Theater juist daardoor een vruchtbare bodem. Vuurwerk gegarandeerd.

Hartje zomer en breaking news: In Duindorp is een illegaal gebouwde vuurstapel omgevallen, met een dode als noodlottig gevolg. Daarbij is ook het lounge terras van pop-up bar Soho Beach House in de as gelegd. En ondertussen blijkt in diergaarde Blijdorp de Haagse man Jan K. zich te hebben opgesloten… in een gorillaverblijf.

Flashback. De handeling verplaatst zich naar eind december 2018, richting Zuiderstrand. Duindorpers richten er, gehuld in jarennegentigtrainingsjacks, een houtstapel op die Babylonische proporties aanneemt. Traditioneel wordt daar op oudejaarsavond de hens in gezet. ‘One team, one mission’, klinkt het eendrachtig scanderend. De afloop is bekend.

Het gegeven van de vreugdevuren, werelderfgoed, vormt voor Het Nationale Theater het aangrijpingspunt voor De Wereld volgens John, een actuele vertelling met de ‘boze witte man’ als lijdend voorwerp. Als entourage dienen naast de vuurstapel plus bijbehorende bouwers en het gememoreerde nieuws van de dag, ook een parade van lokale politici die er als theaterpersonage acte de présence geven (onder hen burgemeester Pauline Krikke) en een lokaal radiostation. Dat doet ‘live’ verslag van de loop van de gebeurtenissen van die dag. En dan is er nog een jonge verslaggeefster die zich met liefde laat verleiden.

De ingrediënten zijn vergaard door regisseur Eric de Vroedt, artistiek leider van HNT. Eerder trok hij met The Nation de sociaal-politieke kaart van de Schilderswijk. Dit keer heeft hij zich begeven in Duindorp, heeft hij zich ondergedompeld in de leefwereld van de ‘gewone’ Nederlander die steeds harder roept zich te storen aan mensen die zijn ‘gave land’ te grabbel gooien. Dat alles op één hoop gegooid en ja, dan wil de vlam echt wel in de pan slaan. Ook in Duindorp kreeg hij, net als toen in de Schilderswijk, in eerste instantie de zenuwen. “Daar, én hier bij Het Nationale Theater liep ik tegen scepsis op. Maar ik heb er aardige mensen ontmoet.”

In De Wereld volgens John keert een aantal oude bekenden terug uit ‘The Nation’, de hitvoorstelling van vorig seizoen, legt de regisseur van toen en nu uit tijdens een voorproefje op wat gaat komen. De meest opvallende onder hen is John Landschot, de populistische volksmenner. De Vroedt: “Als personage is hij in The Nation onderbelicht gebleven. Maar hier krijgt hij zijn eigen show. Hij bestiert een eigen lokaal opererend ‘talkradiostation’. Vanuit zijn studio schakelt hij ‘live’ over naar verschillende locaties en geeft hij inbellers ruim baan.” Als schakelpunt is hij bijna letterlijk ook het scharnierpunt in de voorstelling. De Vroedt stelt zo en passant de rol van de media en de journalistiek nadrukkelijk aan de kaak.

Boos
De Vroedt zegt luidkeels dat hij met De Wereld volgens John het wereldbeeld van de vaak onbegrepen, ongrijpbare en vaak terechtgewezen ‘boze witte man’ beter weet te verwoorden dan dat deze het zelf zou kunnen. “We hebben de ambitie om zijn problemen serieuzer te nemen dan bepaalde populistische politici doen en die daarmee aan de haal te gaan. Er spelen fundamentelere problemen dan zij aangeven en die proberen we uit te spitten.” Is het niet wat vreemd om uitgerekend de boze witte man op een blok te hijsen, hem een podium als vrijplaats te bieden? De Vroedt: “Ik denk niet dat we hem op een blok hijsen. We proberen hem serieus te nemen, te doorgronden en ons in te leven. Dat behoort überhaupt tot de taal van theater.”

In de plot van het stuk wordt beetje bij beetje onthuld waarom Jan K., alias ‘Vlampie’, zijn krachten wil meten met een aap en waarom midden in de zomer een illegaal vreugdevuur moest worden gebouwd. De Wereld volgens John is aldus een licht ontvlambaar toneelstuk, met de voorbije vuurstapels als decor en met de staat van Nederland tot inzet.

De gebeurtenissen rond oud en nieuw lijken Den Haag te splijten. Moedig om er nu al een theatervoorstelling over te presenteren, terwijl een onderzoek over wie en wat er die nacht en de dagen en nachten daarvóór en in welke volgorde is gebeurd , pas over een paar maanden uitsluitsel gaat bieden. En: ís er eigenlijk wel iets misgegaan? Onderwijl bungelt burgemeester Krikke in politiek opzicht al een tijdje.

Het Nationale Theater, De Wereld volgens John, van dinsdag 16 t/m zaterdag 20 april 2019 en donderdag 23 t/m za 25 mei 2019, 20.15 uur, Koninklijke Schouwburg.

 

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s