‘Niet versleten te krijgen’

Piet van der Pas & Peter Dejong bespelen Belcampo

Piet van der Pas maakte vorig jaar samen met jeugdvriend en beeldend kunstenaar Peter Dejong de voorstelling Ik zat er al, ik was al ingestapt waarin zij vijf verhalen van Belcampo (1902-1990) aaneenregen. Hun voorstelling wordt komende week opnieuw opgevoerd tegen de niet te versmaden achtergrond van de cultureel-culinaire strandtent De Fuut.

In de verhalen van Belcampo wordt het gewone ongewoon en het ongewone gewoon. Zijn oeuvre is in de Nederlandse literatuurgeschiedenis volstrekt uniek. Hij volgde niemand na en heeft hier geen navolgers. Belcampo vormt in zijn eentje aldus een aparte literaire stroming in ons land ‘maar heeft desondanks nooit een volwaardig plaats in de literatuurgeschiedenis toebedeeld gekregen,’ meent Van der Pas. ‘Door zijn ongebreidelde fantasie; doordat hij soms misschien wat te lollig was, en niet serieus genoeg.’

Belcampo weet een bizarre en fantastische wereld steeds zo voor te stellen alsof ze de meest vanzelfsprekende is. ‘Hij is een meester in het doorredeneren,’ weet Van der Pas (66). Neem ‘Bekentenis’. Daarin staat een man die de trein in stapt en ziet daar opeens zichzelf in de coupé zitten. Hij wás al ingestapt. Ze maken kennis en besluiten met elkaar te ruilen. In Het Circus moet een arts een zwangere reuzin, door beeldend kunstenaar Peter Dejong verbeeld als een machtig heuvellandschap waarin het makkelijk verdwalen is, verlossen van een kind groter dan hijzelf. In Uit het dagboek van een arts hakt een man per ongeluk zijn eigen vinger af – en eet die in arren moede dan maar op. Maar waar eindigt dat? En in De Driesprong heeft een koning last van wonderlijke dromen. Hij besluit al het (ver)wonderlijke te verbieden. Op sprookjes vertellen zette hij de doodstraf, kunstenaars ontnam hij het  uitingsrecht. Al wat fantastisch is stelt hij gelijk met slecht. Als zijn volk in opstand komt en hem onthoofdt wil het hem wel behouden: als staatshoofd.’

‘Niet versleten te krijgen,’ zo betitelt acteur Piet van der Pas de bizarre, magisch-realistische verhalen van Belcampo. ‘Er zijn van die dingen die je je hele leven met je meedraagt, bepaalde liedjes of schrijvers bijvoorbeeld. Bij mij gaat Belcampo al het hele leven mee.’

Hij ontdekte Belcampo in zijn jeugd, ‘doordat ik afgeschreven boeken van de bibliotheek kocht.’ Wat jaartjes later werd hij gegrepen door de televisievertelling, op oudejaarsavond 1975 van zijn verhaal Het Grote Gebeuren, ‘een apocalyptisch verhaal over de dag des oordeels.’ Ook koestert Van der Pas een solovoorstelling die hij rond 1972 in het theater zag van ditzelfde werk, door de Haagse actrice Nel Oosthout.

Van der Pas en Dejong maakten in hun jonge jaren al eens samen een voorstelling rond Toon Tellegen. Met Ik zat er al, ik was al ingestapt vervolgen ze min of meer hun weg van toen. ‘Peter heeft een setting ontworpen waarin niets pure decoratie is, niets is er loos,’ vertelt hij over het beeldconcept bij de voorstelling. ‘Natuurlijk moet je de verhalen bewerken voor theatergebruik, maar ik wil wel heel graag de redeneringen en de taal van Belcampo intact houden en die taal goed laten uitkomen,’ vertelt hij.

Uit het niets declameert hij en passant en uit het hoofd de beginregels van Bekentenis: ‘Ik moest met de trein naar Amsterdam. Juist op tijd kwam de zware metalen reeks voor het stationnetje van mijn geboorteplaats tot stilstand. Het stadje is zo klein, dat het geknars van de remmen door alle inwoners gehoord werd.’

‘Eb en Vloed’
Van der Pas, ook bekend als stemacteur en van ‘De Club van Sinterklaas’, is welgeteld een dag later met Eb en Vloed opnieuw een van de gewaardeerde strandgasten bij De Fuut, maar weet zich dan omringd door Diana van der Bent en Paul den Bakker. ‘Diana en Paul zingen liedjes uit het American Songbook en van Michel Legrand en Kate Bush tot Stephen Sondheim. Ik vertel verhalen en declameer gedichten van onder meer Gerard Reve, Kurt Tucholsky en Ingmar Heytze. Een snoepjestrommel,’ zegt Van der Pas.

Dat de huidige eigenaar van De Fuut er straks het bijltje bij neergooit ziet hij met lede ogen aan. ‘Jammer dat Leo van der Vegt stopt, want het is er nu een paradijsje. We moeten maar afwachten wat de volgende eigenaar er van gaat maken.’

Van der Pas & Dejong, ‘Ik zat er al, ik was al ingestapt’, van woensdag 21 t/m vrijdag 23 augustus 2019, 18.30 uur (inclusief diner). Van der Pas, Van der Bent en Den Bakker, ‘Eb en Vloed’, zaterdag 24 en zondag 25 augustus 2019, 11.00 uur. Meer informatie: http://www.defuut.nl/agenda

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s