Uiterste houdbaarheid

Han Kerckhoffs in Wie is bang…

George en Martha, legendarisch koppel. Tom Lanoye maakte de zwarte komedie nog een tikkeltje zwarter. Over twee acteurs die over de datum zijn. Han Kerckhoffs speelt een van die twee.

Een ouder acteurskoppel, ook in ‘real life’ een echtpaar, staat al jarenlang avond aan avond tegenover elkaar – in steeds dezelfde rol en hetzelfde stuk dat ze ooit zelf hebben geproduceerd en uit eigen zak betaald. Enkel hun tegenspelers veranderen nu en dan, in dit geval jonge acteurs met een kleurtje – omdat dat subsidie oplevert. Net als hun voorgangers vertrekken de jongelingen met slaande deuren. Daarop besluit het echtpaar de balans op te maken van hun liefde voor elkaar en voor het vak. Met hun pensionering in zicht lijken ze op een eindpunt te zijn beland.

Model voor Wie is bang… staat Who’s afraid of Virginia Woolf? het uit 1963 daterende legendarische, onverwoestbare, iconische toneelstuk in drie bedrijven van de Amerikaanse schrijver Edward Albee. Op zijn eigen onnavolgbare manier heeft Tom Lanoye zich op het meesterwerk rond Martha, George, Nick en Honey gestort.

‘De meest memorabele versie van Who’s afraid… buiten de beroemde film met Elizabeth Taylor en Richard Burton die ik in mijn leven heb gezien,” vertelt Han Kerckhoffs, “is die met Viviane De Muynck als Martha en Kees Hulst als George, van ik denk wel dertig jaar geleden, in een regie van Sam Bogaerts. Zelf heb ik nooit in dit stuk gestaan. Bogaerts gaf toen al een schop tegen het stuk en dat opende mij de ogen voor de manier waarop je klassiekers kon aanvliegen.’

In Wie is bang… zien we een ontredderd acteursechtpaar – na afloop van een voorstelling. Ze staan nog op het toneel en hebben net daarvoor van een slecht bezette zaal een lauw en minzaam applausje geïncasseerd. In het bijzijn van de jonge acteurs komen ze te spreken over het stuk.

“Tom Lanoye bouwt voort op de verhoudingen van het origineel en spiegelt het,” legt Kerckhoffs uit. “Hij volgt met zijn tekst het geraamte van het stuk. Zo is het jonge koppel ook hier katalysator en provocateur. Maar het is wel een heel nieuw stuk.”

Ter voorbereiding op het schrijven voerde Lanoye gesprekken met de vier acteurs. “Zo ook met mij,” zegt Kerckhoffs. “Over mijn carrière, en over wat ik van toneelspelers vind en zo, en zo’n type gesprek heeft hij ook met Els en de anderen gevoerd. Dat materiaal heeft hij in zijn gebruikt en, zoals Tom is, scherp gaan overdrijven. Dus je leest een aantal dingen van jezelf terug, maar dan vijftig keer vergroot. Dat is soms confronterend. We moesten ons echt vasthouden aan de rollen. Of, zoals regisseur Koen de Sutter zei: ‘Dit zijn niet Han en Els.’”

Tijdens de repetitieperiode raakte hij bij toeval in gesprek met collega-acteur Peter De Graef, die in 1995 in het origineel speelde, naast Marie-Louise Stheins.

“Hij vertelde dat het voor hem een zware tijd was, en dat hij in therapie was gegaan. Ik kan goed begrijpen dat het je niet koud laat als je aldoor zo’n verschrikkelijke oorlogsruzie moet spelen. In het begin ging het mij en Els Dottermans, mijn vrouw, niet in de koude kleren zitten. Niet dat we elkaar aan de ontbijttafel thuis in de haren vlogen, maar meer dat het repeteren moeilijk was, omdat we de tekst en het spel vaak te letterlijk namen.”

Al met al een beproeving, en een zware bevalling. “Soms kwamen we miesj thuis van het onder elkaars huid zitten peuren, en vroegen we ons af: moeten we dit zes maanden lang spelen? Maar inmiddels hebben we onze weerzin overwonnen en een manier gevonden om ermee om te gaan. Hoe? Het zijn gewoonweg rollen die we spelen. Slechts een enkele keer vraagt Els na afloop nog wel eens aan me: ‘Meende je dat echt? Was je nou écht kwaad?’”

Is het spelen van dit stuk voor hem een opgave, ook de tournee van in dit geval zes maanden aaneengesloten spelen en reizen valt hem na veertig theaterjaren zwaarder dan voorheen.

“Ik denk dat Tom dat letterlijk bij mij vandaan heeft gehaald, omdat ik al een tijdje denk: ik heb het wel gezien.”

Maar na Wie is bang… is Han Kerkchoffs echt wel aan zijn pensioen toe, zo zegt hij zelf.

Is dit dan zijn zwanenzang?

“Ik beschouw dit als zo’n beetje mijn laatste grote productie – al gaan we volgend jaar Spinoza van Het Zuidelijk Toneel nog hernemen, dus ik ben nog wel tot 2021 bezig hoor. Maar zo’n uitgebreide tournee als nu met Wie is bang… , ja dat is wel de laatste keer voor mij.”

Kader
Han Kerckhoffs is sinds 1980 als acteur werkzaam bij diverse gezelschappen in Vlaanderen en Nederland: Globe, Art en Pro, Toneelgroep Amsterdam, Het Zuidelijk Toneel, Het Nationale Toneel, Het Toneelhuis, NTGent, Malpertuis, De Tijd, Het Arsenaal, Carrousel, Centrum, Walpurgis., Lod, Transparant en Zeeland Nazomer Festival. In 1995 won hij de Arlecchino voor de rol van Thersites in Shakespeare’s Troilus en Cressida bij het Nationale Toneel.

Ook speelde hij in diverse televisieseries en films: Baantjer, Bij Nader Inzien, Spoorloos, Pleidooi, Oud Geld, Retour Den Haag, 9 Dagen van de Gier, Waltz, Annie MG, Volgens Robert, Volgens Jacqueline en De Fractie.
Han is getrouwd met Els Dottermans en samen hebben ze twee zonen.

NTGent: Wie is bang… In Stadsschouwburg Eindhoven op zaterdag 21 december 2019 (dernière). Meer informatie: ntgent.be

 

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s