Op weg naar het allermooiste

Het Nationale Theater speelt altijd: Every Brilliant Thing

Welke dingen, gedachten, gebeurtenissen, mensen, maken het leven de moeite waard? En wat zou dan bovenaan het lijstje staan?

IJsjes? Familie? Muziek? Een kleur? De hoofdpersoon (om het even m/v) in Every Brilliant Thing komt, ten slotte, tot wel een miljoen redenen. ‘Ik heb een lijst gemaakt. Van al het moois in de wereld.’ Maar dat was niet genoeg om het leven van zijn/haar suïcidale moeder te kunnen redden.

Het Nationale Theater speelt Every Brilliant Thing, een hartverscheurende tekst van Duncan McMillan (1980), bekend van Peoples, Places, Things en Lungs (Ademen).

“Oeh, da’s een gemene,” reageert regisseur Erik Whien op de vraag wat zijn eigen hoogstpersoonlijke ‘brilliant thing’ is. “Want dat hangt erg van het moment af en van je blikveld,” legt hij uit. “Momenteel is dat het beeld van het wakker worden, in de ochtend, van mijn kinderen, pyjamaatjes aan, knuffels om zich heen verzameld en de haartjes door de war. Maar het mooie van de ‘briljante dingen’ zoals het in de voorstelling naar voren komt, is dat alles briljant kan zijn, de verteller van het stuk komt uiteindelijk tot wel een miljoen dingen. Van hoe een glas op een bierviltje staat, het geluid van een raam dat opengaat tot hoe het licht door de lamellen valt… álles waarvan je ook maar in de verte de gedachte bekruipt dat juist dat ene voor even of langer het leven waard maakt. Doordat het er zoveel zijn, is dat als het ware de optelsom van het leven. Anders gezegd: Het leven zelf.”

De verteller van het stuk kan een man of vrouw zijn. Every Brilliant Thing wordt bij Het Nationale Theater om beurten door Bram Suijker (m) of Tamar van den Dop (v) gespeeld. ‘Toen ik klein was,’ merkt de hij/zij op tijdens de voorstelling, ‘was ik veel beter in gelukkig zijn. Ik heb een lijst gemaakt van al het moois in de wereld. 31: Vogelzang. 45: Omhelzingen. 341: Alcohol. 577: Thee met koekjes. 1092: Gesprekken.’

Twee acteurs die om en om de voorstelling spelen, waarom eigenlijk? “Het eerlijk antwoord is,” antwoordt Whien, “waarom eigenlijk niet? Het concept van het stuk is bedacht door Duncan MacMillan met een stand-upper. In de regieaanwijzingen staat beschreven dat het door en man of een vrouw gespeeld kan worden – mits je het stuk naar je toetrekt. Dat hebben we letterlijk genomen. Hoe dat uitpakt? Het zijn twee verschillende versies. Bram en Tamar nemen allebei hun eigen energie mee de vloer op. Zelf vind ik deze keuze voor twee verschillende acteurs aansluiten bij de tijdgeest en discussies rond identiteit en gender. Daar gaat de voorstelling niet over, begrijp me goed, het is ‘bijvangst’, maar ik vind dat nuttige gesprekken, ook binnen het theater. Het geeft vrijheid, en dat is wenselijk in deze tijd. Bovendien is het een leuke manier van werken en is het voor mij als regisseur fijn om meteen te kunnen zien dat een voorstelling meerdere kanten op kan vallen.”

Dat laatste wordt versterkt doordat aan het publiek een actieve rol is toebedeeld: de verteller (m/v) deelt daartoe in de zaal, nog voor aanvang van het stuk, voorleeskaartjes uit. Gedurende het hele stuk worden mensen uit het publiek gevraagd om een enkele korte scène mee te spelen. Ze mogen zeggen wat ze willen en de verteller moet het daarmee doen. Het spontane karakter ervan is een belangrijk element van het stuk.

Dat betekent dat de verteller (m/v) veel moet schakelen en improviseren. Hoe regisseer je dat, improviseren? Whien: “Spontaniteit is niet te regisseren. Maar die ‘blank spots’ hoef ik ook niet te regisseren. Er gebeurt wat er gebeurt. Dat is extra spannend voor het publiek en voor de spelers. Maar de verteller is in charge, dat voelt het publiek, en heeft ankerpunten in de tekst. ” Hij lacht: “Maar we hebben wel een manier bedacht om eruit te komen als het teveel uit de bocht lijkt te gaan vliegen.”

In de voorstelling speelt muziek een grote rol, daarom is een ‘Song-project’ opgezet waarin troostrijke liedjes van vast, crew en publiek worden verzameld in een afspeellijst, met de verhalen erachter.

Het Nationale Theater, Every Brilliant Thing, woensdag 9 t/m woensdag 30 december 2020, Studio’s HNT / Koninklijke Schouwburg, div. aanvangstijden. Theater Dakota, vrijdag 22 januari 2021. Tournee t/m 13 februari 2021. Meer informatie: www.hnt.nl

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s