To Phi – or not to Phi

Spelen tot het kookpunt in Alles van waarde

Toen tv-crack Jandino Asporaat hem vroeg een Chinees typetje te creëren, antwoordde Phi Nguyen: ‘Zeg het maar. Ik heb drie versies voor je.’

Stond hij daar opeens in de keuken van Guts & Glory in Amsterdam, bakkend en bradend, zwarte sloof en witte koksbuis voor, ergens tussen haute cuisine en ruig koken in. ‘Al vanaf mijn zevende kook ik voor mezelf en vanaf mijn vijftiende in restaurants. Ik doe het vanuit mijn natuur, net als toneelspelen.’

Koksijde, 2016. What’s in a name? Belgische Westkust. Na zeven hoogtijjaren als beroepsacteur besloot hij de beroemde opleiding tot kok aan de hotelschool Ter Duinen te gaan volgen. Hij had tabak van toneel na aanhoudende bezuinigingsrondes. ‘Ik werd verdrietig, kon mezelf niet meer inspireren, laat staan anderen. Ik moest en zou een ‘sabbatical’. Ik heb toen alle projecten afgezegd, op Lord of the Flies van NTjong na. Dus ik wist vooraf dat ik wel weer zou spelen.’

De culinaire omgeving deed hem goed, al miste hij al op dag één het toneel. Na een halfjaar stopte hij de opleiding. ‘Niet uitdagend genoeg.’ Weg diploma. ‘Je hebt geen diploma nodig om kok te zijn of acteur. Zegt niets over je kwaliteiten.’

Voor goede vrienden fungeert hij nog geregeld als freelance koksmaat – steeds vaker ook op het theaterpodium, ‘al is dat geen doel op zich’. Bij de Veenfabriek in Leiden is hij speler/kok bij de ‘Veenproeven’.’

En op Oerol, rond de voorstelling Pinokkio, ook van de Veenfabriek, creëerde hij een ‘vegan’ bonenschotel. ‘Hoe het avontuur van koken en theater zich verder ontwikkelt, weet ik niet. Een carrière op beide vakgebieden is onmogelijk denk ik. Al heb ik, gek genoeg, meer aanleg voor koken dan voor acteren; maar dan wel weer meer voor spelen dan voor koken.’

Phi Nguyen, homo ludens.

Spelen is zijn levenselixer, zijn spirituele zoektocht naar waarheid. En dan vooral naar ‘hoe zuiver te spelen’. Phi: ‘Ik wil sámen spelen in plaats van zelf willen winnen’. Spelen is voor hem vooral contact maken, soms ook ‘een puzzel die niet altijd leuk is om op te lossen’.

Hij heeft het over Pessoa, ‘een dichter die schrijft zoals ik zou willen spelen’, reciteert uit Autopsychografie en haalt Over de dorpen van Peter Handke aan. ‘Die zijn leidend voor mijn benadering van toneelspelen. Of dat lukt is een tweede.’

Klopt het nog wat ik doe? Dat is zijn levenshouding. Vroeger was hij geregeld chagrijnig over zijn spel, want: het kon toch béter? Tegenwoordig nog maar zelden, steeds vaker denkt hij: ‘Stop! Even genieten!’ Een schuchter lachje breekt door.

Mark Colijn, docent op zijn middelbare school, bracht hem op het spoor van het toneelspel. ‘Ik heb nooit acteur willen worden. Maar op schooltoneel merkte ik dat ik er makkelijker en dieper contact maakte dan met vrienden. En als speler was ik bloedfanatiek. Bij een nazit barstte ik destijds van kwaadheid in tranen uit. Ik vond dat we niet sámen hadden gespeeld, dat het een-ieder-voor-zichzelf was geweest. Iedereen was muisstil.’

Het betekende achteraf een ferme duw richting professionele toneelopleiding. Hij begon aan de vooropleiding in Utrecht en volgde daarna de toneelopleiding in Arnhem. ‘Elke dag was ik in tranen. Ik vroeg me elke dag af: Kan ik dit wel?’

Jeugdtheater, autonoom werk, repertoire, experimenteel, grote en kleine zaal, tot film en beeldende kunst.’Ja, wat ik doe ligt nogal uit elkaar. Maar steeds zoek ik naar mogelijkheden om samen te spelen , zonder daarbij mijn idealen te verloochenen.’ Toen Jandino Asporaat hem voor zijn tv-sketches vroeg een Chinees typetje te creëren, antwoordde hij: ‘Kies maar. Ik heb drie versies voor je.’

Vandaag de dag is hij een veelgevraagd acteur. ‘Ik kan heel goed spelen,’ verbetert hij,’als een kind bedoel ik dan. Maar ben geen goed acteur. U vraagt wij draaien, dat kan ik niet, doe ik niet graag.’

Veemtheater, Amsterdam, 2008. De soloTo Phi or not to Phi. Vijftig fragmenten in een mix van toneel, muziek, dans en beweging. ‘Samen met regisseur Ine te Rietstap wilde ik onderzoeken tot hoe ver mijn transformaties als toneelspeler reiken en hoe het publiek naar mij kijkt: Zie je verschillende ‘beelden’ of zie je alleen een ‘Aziaat’.’

Ooit vroeg een medestudente van de toneelschool hem of hij het niet jammer vond dat hij nooit de rol van Hamlet zou kunnen spelen. Phi: ‘Een acteur wordt vaak gekozen op uiterlijke kenmerken. Slaat nergens op. Maar het gebeurt. Neem iemand met sproeten. Dat zegt niets over diens karakter. Mijn uiterlijk zegt niets over mijn innerlijk.’

Eventuele vooroordelen heeft hij intussen geslecht met rollen die gaan van Puck tot Pinokkio en Piggy tot Ping-Ping. Vandaag de dag drijft hij regelmatig zelf de spot met zijn Aziatische voorkomen. Hij lacht. Dan: ‘In Alles van waarde speel ik voor het eerst een Vietnamees!’

Kader:
Alles van waarde
In Alles van waarde verbindt de Veenfabriek muziektheater met leven, dood en kwetsbaarheid. De ooit flamboyante, maar verbitterd geraakt revolutionaire linkse kunstenaar Luuk Swaanswijk slijt in een tehuis zijn laatste dagen.

Vandaag bezoeken zijn dochter en zijn kleinzoon Huy (Phi Nguyen) hem. Wie weet voor het laatst, want Huy gaat op vredesmissie naar Venezuela. Luuk staat hier cynisch tegenover. Maar Huy meent dat hij mensen in nood kan helpen en wil vechten voor wat kwetsbaar is.

Phi over het stuk: ‘De vraag is of je de wereld kunt verbeteren. Heeft een VN-resolutie meer waarde dan atonale muziek?’

Tournee door Nederland in oktober, november en december. Meer informatie: veenfabriek.nl.

Kader:
Phi Nguyen [tweeklank ‘ng’ gevolgd door ‘uwen’] werd in 1984 geboren in Binh Tri Thien, Vietnam. Op zijn zesde emigreerde hij met zijn ouders naar Nederland. Dit seizoen speelt hij naast Alles van waarde van de Veenfabriek ook in de film Bon Bini Holland II. Ook werkt hij mee aan Hin und her van theatergroep ’t Barre Land.

Kader:
Fragment uit: Autopsychografie
Van: Fernando Pessoa
Vertaling: August Willems

De dichter wendt slechts voor
Hij veinst, zo door en door
Dat hij zelfs voorwendt pijn te zijn
Zijn werkelijk gevoelde pijn

Advertenties

‘Ik wil weten hoe zwaar die rugzak weegt’

Truth or Dare, Britney or Goofy, Nacht und Nebel, Jesus Christ or Superstar

Zeven psychisch kwetsbare jongeren, drie modellen en … een priester. Onzekerheden worden uitgedaagd, harnassen aangevallen en ongemak moedwillig opgezocht.

Begin 2017. Lies Pauwels, onverschrokken theaterfenomeen en toch van uiterst poëtische snit, ontvouwt een stoer plan: een voorstelling met jongeren die psychische kwetsbaar zijn, met fashionmodellen en een priester. Maar het mag niet uitlopen op een sociaal-artistiek project, geen crea-club zijn of naar veredelde bezigheidstherapie neigen.

Oktober 2018. Ze zijn echt en ze spelen zichzelf. Terwijl er – tijdens de repetities – roze pluimen over de scène dwarrelen, komen verwrongen zelfbeelden tot leven. Er wordt in ondergoed gepaaldanst. Op een catwalk tippelen roos-witte laarzen met ‘fragile’ als waarschuwend opschrift.

Moeten psychisch kwetsbaren ‘genezen’? En wat schuilt er achter de betoverende façade van glitter & glamour? Is de modewereld een glazen bol voor wat komen gaat? En hoe werkt een samenleving zonder enig moreel kompas?

Lies Pauwels – ze werkte samen met onder meer Alain Platel en Arne Sierens – maakte eerder wonderlijke en wonderschone semi-operateske performances, zoals de roemruchte voorstelling ‘Het Hamiltoncomplex’. Dat was een fysieke, tikkeltje filosofische voorstelling met 13 meisjes van 13 jaar – en één bodybuilder.

De voorstelling ‘Truth or Dare, Britney or Goofy, Nacht und Nebel, Jesus Christ or Superstar’ is voor haar een stap verder in het compromisloze verlangen naar theater waarin emotionele intelligentie en authenticiteit de boventoon voeren. Wie waagt het om kwetsbare jongeren te confronteren met glamour en schoonheidsidealen? “Truth or Dare gaat over kwetsbaarheid,” legt ze uit. “Ik werk met ze om wie ze zijn, niet omdat ze bij mij hun rugzak moeten legen. Maar ik wil wel van hen weten hoe zwaar die rugzak weegt.”

In Pauwels’ wereld is ogenschijnlijk niets vanzelfsprekend – en toch alles onmiskenbaar aanwezig. Ze belooft noch geeft antwoorden, maar wel een krachtig theatraal discours. Op het podium passeert daarom een reeks opties en situaties voor de ‘spelers’, die voortdurend naar elkaar verwijzen.

In onvolmaaktheid vinden we elkaar, is de onderliggende boodschap, eerder dan in het vruchteloze streven naar perfectie. “De voorstelling confronteert ons, via de eigenzinnige cast, met drie bijzondere werelden die elk op hun manier veel vertellen over wie we zijn en hoe onze maatschappij functioneert.”

Verwacht bij Pauwels ook geen duidelijke plotlijnen of gepolijste dialogen. Haar werkwijze is associatief. “Theater is mijn favoriete medium om vragen te stellen.” Maar het onvoorspelbare en grillige zijn hindernissen voor de jongeren, zeker voor wie met autisme te maken heeft.

Maakt ze het hen niet te moeilijk? “Wat zij hier doen ervaren zij als minder zwaar dan hun leven buiten. Het podium is voor hen een goede plek. Ze vinden er aansluiting met zichzelf. Dat ze hier staan is op te vatten als een statement. Iedere scène is op zichzelf een overwinning. Elke seconde op dat podium hebben ze op zichzelf moeten bevechten. Iemand aanraken, een kostuum aantrekken, op blote voeten lopen, voor sommigen waren dat heel grote stappen.” Ter geruststelling: Bij iedere voorstelling reist een psycholoog mee.

Lies Pauwels / hetpaleis / Sontag: Truth or Dare, Britney or Goofy, Nacht und Nebel, Jesus Christ or Superstar. Op vrijdag 9 november 2018 in Theater aan het Spui. Meer informatie: hnt.nl/truth. Telefonisch tickets reserveren: (088) 356 53 56.

Een mislukt familiediner

Het Nationale Theater: We zijn hier voor Robbie

‘Op het menu’, zo verwelkomt de vader van Robbie zijn gasten, ‘staat een trio van Noordzeekrab. Velouté van zacht gegaarde topinamboer en gepocheerd eendenei. Wilde zeebaars in een zoutkorst met dubbel gedopte tuinbonen en een schuim van morilles. Crème brulee van geitenroom en zuring. En daar ga ik eens een paar schitterende flessen bij opentrekken.’

In een kapitale, toekomstbestendig gemaakte villa in Den Haag komen drie generaties van een familie bijeen om, exact een jaar na dato, de zelfverkozen dood van een familielid te gedenken. Gevolg: Een clash van oud, lees: koloniaal geld versus nieuwe tijd. Het samenzijn in het (groot)ouderlijk huis eindigt in een guirlande van mislukkingen.
Voor deze moderne tragikomedie bundelen scenarioschrijfster Maria Goos (Oud Geld, Cloaca en De Familie Avenier) en regisseur/toneelschrijver Eric de Vroedt (The Nation, mightysociety) hun krachten. Als acteurs treden onder meer Mark Rietman, Romana Vrede, Stefan de Walle en Tamar van den Dop aan.

Het generaties overstijgende familiedrama is van alle tijden. Strindberg, Ibsen en Norén hebben het naar grote hoogten gestuwd. Maar het genre viert ook eeuwig hoogtij in krant, op tv (The Sopranos, Penoza) en de laatste tijd meer dan kort geleden ook volop in de theaterzaal. Zo wordt in Groningen het op regionaal geïnspireerde problematiek Gas  gespeeld, in Twente is dat Stork!, en zelfs bij het toneelstuk Judas – De Holleeders dichtbij gaat het in de kern om een familiekroniek. De moeder aller familiedrama’s is natuurlijk de ‘Oresteia’, van toch al dik twee millennia terug.

Maria Goos (1956) vertelt verhalen. Dat doet ze al vanaf haar prilste jeugd, zegt ze zelf, “maar nog altijd zitten er verhalen in mijn hoofd. Mijn pen is niet leeggeschreven.” Haar nieuwe toneeltekst  laat een hilarisch, soms hartverscheurend drama zien met als inleg een mislukt familiediner. Eric de Vroedt, artistiek leider van Het Nationale Theater en de regisseur van We zijn hier voor Robbie: “Dat zijn de leukste! Familiediners kennen we zo goed van de feestdagen en onderhuidse spanningen zijn natuurlijk een bron van inspiratie voor schrijvers. Hoe mislukter, hoe beter.”

Schuld
“Goos heeft van de grote gesubsidieerde gezelschappen nooit veel waardering gekregen,” vertelt hij. “Er werd met licht dedain naar haar gekeken. Geheel onterecht. Het eerste wat ik na mijn aanstelling, drie jaar geleden, deed is haar bellen om haar carte blanche te geven voor een ‘Toneelstuk des Vaderlands’. Dat is een reeks die we de komende jaren met prominente toneelschrijvers maken over de staat van het land.”

Maria Goos is dus terug in de schijnwerpers van het Nederlandse theater. Het ontrafelen van families is haar specialiteit. “Het familiedrama schept zo’n fijn kader. Je kunt van alles aankaarten en onderstromen op een begrijpelijke manier exposeren. Dit stuk gaat over de vraag hoe en waarom Robbie heeft kunnen ontsporen en of er iemand schuld aan heeft. Maar het stuk reikt verder, want leven we niet allemaal met schuld?”

“Robbie is een ontspoorde man die met z’n familie heeft gebroken en hen al 15 jaar niet heeft gezien omdat ie gek werd van de druk, van ‘het moeten’, de noodzaak van ’lukken’ en succes,” legt De Vroedt uit. “Robbie is in Duindorp gaan wonen, wilde ‘niet-rijk’ en ‘gewoon’ zijn. Robbie was het zwarte schaap en de grote criticus van de familie. En dat roept veel vragen op, los van zijn zelfmoord. Maria heeft het allemaal in taal weten te vervatten die tintelt en vilein is. Je herkent daarin meteen de schuldgevoelens over Robbie, maar ook de schuld die de familieleden onderling voelen en als een opgeblazen ballon boven tafel hangt. Het is ook de schuld van leven op krediet, van schuldig voelen om een wereld in verval – maar coûte que coûte het masker hooghouden.”

Voor De Vroedt is dit stuk een metafoor voor de staat van Nederland anno nu. “Het is ook een analyse van onderstromen in de samenleving. Uit angst voor verval zie je dat mensen het eigen systeem in stand houden. Iedereen blijft op zijn eigen eilandje. En terwijl we denken dat we bedreigd worden lijken we nieuwe groepen toe te laten. Maar: alleen tot een bepaalde grens. Uiteindelijk kiezen we voor zekerheden. De rekening daarvan wordt uiteindelijk verlegd naar de zwakkeren in de samenleving.”

Goos: “Het familiekapitaal is verkregen in de koloniën. De oudste generatie zegt: onze voorouders waren helden, pioniers, ondernemers. Andere generaties denken daar anders over, en met name de jongste. Het is tegenwoordig niet eenvoudig om op te groeien, want door internet weet de jongste generatie alles allang. Bij iedere stap, ieder t-shirt, iedere boodschap moet het zich opnieuw rekenschap geven van verleden én toekomst. Dat is zwaar.”

Het Nationale Theater: We zijn hier voor Robbie’ In de Koninklijke Schouwburg van dinsdag 6 t/m zaterdag 10 (première) november 2018; ook van 25 t/m 29 december 2018 en van 22 t/m 26 januari 2019. Meer informatie en tickets: hnt.nl.

Club Lourdes brengt variété terug naar zee

‘Club Lourdes aan Zee’ is in november de gelegenheidsnaam voor de Lourdeskerk op Scheveningen.

Er zijn twaalf uiteenlopende theaterprogramma’s voor jong en oud, in een bundeling van krachten tussen Feest aan Zee, het Zuiderstrandtheater, Muzee, theaters Diligentia & Pepijn en Scala – Variéte aan Zee.

“We willen het variété graag teruggeven aan Scheveningen, waar het vroeger hoogtij vierde,” zegt Geesje Prins, die als hoofd programma van het Zuiderstrandtheater ook voor een groot deel verantwoordelijk is voor de programma-invulling van Club Lourdes aan Zee.

Prins: “Karel de Rooij is met zijn Scala natuurlijk de eerste pleitbezorger van het variété. Hij trapt als regisseur het feestprogramma dan ook af met ‘Circus in de Branding’, een eigentijds variétéspektakel voor jong en oud. Pepijn Gunneweg, bekend van de BZT Show en de Ashton Brothers gidst daarbij het publiek langs optredens van onder meer Percossa, Corpus Acrobatics, magiër Niek Takens, jongleur David Severins en musicalster Cystine Carreon.

“De kerk wordt omgetoverd tot een knus, huiselijk theater,” vertelt een enthousiaste Anne-Lyke van den Elshout, die als programmacoördinator van Feest aan Zee ook betrokken is bij de opzet, “waarbij het publiek tijdens de voorstellingen kan genieten van een hapje en een drankje. We kunnen plaats bieden aan 350 bezoekers. Er komen ronde tafeltjes waar het publiek omheen zit. Denk aan de informele sfeer van een jazzclub à la jaren twintig of dertig.”

Jazzverleden
Op het programma staan onder meer jazzoptredens, zoals ‘Pia, back in Scheveningen’ met Anke Prevoo die de legendarische Pia Beck laat herleven. Ook is er een ‘Kurhaus jazztrip down memory lane’ met muziek van jazzsterren als Miles Davis, Count Basie en Thelonious Monk – die allen ooit zelf optraden in het Kurhaus. De muziek wordt gespeeld door het Jazz Orchestra of the Concertgebouw.

“Het concert is geïnspireerd op het rijke jazzverleden van Scheveningen. Hopelijk springt presentator Mike Boddé dan ook nog even achter de piano,” lacht Prins. Een ander opvallend optreden is weggelegd voor een ‘double bill’ met Sander van de Pavert. Hij komt met een versie van zijn Lucky Foundation Televisiegala en deelt die avond het podium met stand-up comedian Stefan Pop.

Stilte
Al in 1913 was er daar aan de Tweede Messstraat al een veelbezocht kapel, die een getrouwe kopie herbergt van een op schaal nagebouwde grot in Massabielle, nabij Lourdes, in Zuid-Frankrijk. De bidkapel, een centrum van Mariaverering, is nog altijd een stiltecentrum. Dagelijks bidden hier tientallen mensen, steken er een kaarsje op of zoeken er de stilte op. De bijbehorende kerk, nu een rijksmonument, stamt uit 1926 en ligt, net als de kapel, pal naast het Circustheater, op niet meer dan luttele voetstappen verwijderd van zee, strand, de boulevard, Kurhaus en Westbroekpark.

De open gebedsruimte die de Lourdeskerk, een ontwerp van A.J. Kropholler en C.M. van Moorsel, doet sedert 2011 dienst als cultureel centrum nadat het in 2005 de getrouwe eredienst had afgelegd.

“Het spits toelopende hooghouten plafond, bijna als een omgedraaid schip is erg theatraal,” herinnert Van den Elshout zich van haar eerste ‘confrontatie’ met de kerk, “dat maakte meteen grote indruk op mij.” Prins: “Vooral die grot vind ik een fenomeen. Contemplatie en fascinatie gaan er hand in hand en dat is precies wat we ook met het programma van Club Lourdes aan Zee beogen.”

Pilot
Met Club Lourdes aan Zee onderzoekt het Zuiderstrandtheater met andere culturele partners uit Scheveningen en passant of een toekomstige vaste plek aan de kust kans van slagen heeft. Prins: “Dit novemberprogramma dient daarvoor als pilot. We willen bekijken of we in de toekomst meer programma’s in de Lourdeskerk kunnen gaan doen. Denk dan bijvoorbeeld aan geconcentreerde periodes in voor- en najaar.”

Club Lourdes aan Zee. Van 1 tot en met 24 november 2018. Meer informatie en kaarten via zuiderstrandtheater.nl/lourdes en T 070 88 00 333.

Wat betekent ‘realiteit’?

David Middendorps en zijn Flirt with Reality

Een avondje dans over technologie, over realiteit, en over de aantrekkingskracht van fantasie. David Middendorp zet zelfs drones in. Maar hij merkt dat technologische innovatie en vooruitgang ook wrijving teweeg brengt in onze wereld.

In de wereld van de moderne dans zijn streaming on- en offline videotechnieken, beeldprojecties op XXL-formaat en multimedia al jaren aan de orde van de dag. David Middendorp heeft daar met zijn groep Another Kind of Blue veel nieuwe digitale elementen en technieken aan toe weten te voegen – tot het inzetten van animaties, digital design en zelfs drones en een scheutje virtual reality aan toe. Dans krijgt met hem en door zijn werk een ander aanzien, er letterlijk een dimensie bij. In een ingenieuze mix laat hij dans en technologie onderling strijden om de hoofdrol.

Een nieuw genre dient zich aan. Met Flirt with Reality wil hij laten zien hoe de grenzen tussen mens en computer meer en meer zijn gaan vervagen, maar ook dat de steeds virtueler wordende wereld om ons heen tegelijkertijd nieuwe kansen creëert. Middendorp: “Ik gebruik dansers om verhalen te vertellen die gaan over de relatie van de mens met technologie, en soms over de dansers onderling. Van alles komt aan bod, ook het thema liefde.”

Op het programma staan vijf choreografieën, of beter: live performances. Enkele reprises, waaronder het machtige Blue Journey worden afgewisseld met twee wereldpremières.

“Rennen,” spreekt David Middendorp uit tijdens een van de repetities als aanwijzing aan de acht dansers van de choreografie-in-wording Game Engine, “rennen zoals gewone mensen, niet dat rennen van een danser.”

Game Engine is een van de nieuwe programmaonderdelen voor dit avondvullende programma. Middendorp: “Game Engine gaat over de relatie tussen de mens en de computer, tussen de mens en de digitale wereld. Het verloop van analoog naar digitaal is het uitgangspunt; de ontwikkeling die leidt naar de computer heb ik daarvoor als inspiratie en leidraad genomen. De vondst van de computer begint met weefgetouwen. Die maakten in feite stroomschakelingen. Aan, uit. Een computer doet ook niet anders, maar dan wel oneindig veel sneller.”

Game Engine begint analoog. “Vervolgens gaan de dansers met blokken slepen. De blokken hebben een zwarte en witte kant. Aan, uit. Je krijgt dan een soort bits. De bitblokken zetten de dansers in een cirkel neer. Daaromheen laat ik een camera cirkelen. Dat genereert samen een stroom aan bits. De beelden die dat oplevert worden geprojecteerd. Die stroom laat ik steeds sneller lopen, tot een lopende band van bits. De dansers moeten meerennen. Waar en hoe dat eindigt? Op dit moment zitten we als mensheid met z’n allen in zo’n vaart van zeeën aan bits-stromen dat ik mezelf ook afvraag waar dit heen moet. Maar dat is voor iedereen een zoektocht, en dat geldt ook voor de mensen die Game Engine in de zaal gaan zien.”

Middendorp heeft sinds zijn jeugd een fascinatie voor technologie opgevat. Dat begon met het doorbladeren van elektronicablaadjes en het eigenhandig in elkaar zetten van printplaten. Zijn vader was ingenieur in de weg- en waterbouwkunde en zijn zoon kreeg de interesse voor techniek dus met de paplepel ingegoten.

Middendorp: “Technologie maakt een wezenlijk deel van onze cultuur uit. Technologie is deel van de mens geworden. Zonder de aanwezigheid van technologie zouden jij en ik hier op een homp klei zitten. In de toekomst kan de mens als soort hoogstwaarschijnlijk niet overleven zonder nog meer gebruik te maken van de vooruitgang die de technologie te bieden heeft. Of de technologie de mens gaat overnemen? Ik weet niet of dat gebeurt noch in wat voor vorm.”

David Middendorp & Another Kind of Blue: Flirt with Reality. Zaterdag 20 (première) en zondag 21 oktober (matinee) 2018 in het Zuiderstrandtheater. Meer informatie: anotherkindofblue.nl. Tickets: zuiderstrandtheater.nl.

Een pot met goud

NTjong viert vijf jaar met goud

Molières De Vrek door de gehaktmolen.

De Vrekkin is bij NTjong een hilarische klucht over materialisme, bol van geheimen, stiekeme verlangens en foute vriendjes. Een zuurstokroze, visueel spektakel voor iedereen van 8 tot 88.

Stinkt geld? Wie droomt er nou niet van om overdadig rijk te zijn? In een supermateriële wereld waarin kinderen vanzelfsprekend opgroeien met de nieuwste gadgets, dure merkkleding en ‘funny trips’, is het voor ouders lastig om grenzen te stellen.

NTjong biedt uitkomst met een knotsgekke bewerking naar de zeventiende-eeuwse (!) satirische komedie van Molière. De familievoorstelling markeert vijf jaar NTjong.

Billy de Walle maakt als stagiair zijn toneeldebuut. Later dit studiejaar hoopt hij als acteur af te studeren aan de HKU in Utrecht. De 22-jarige speelt de rol van de armzalige Valerio. In de ogen van de gefortuneerde moeder uit het stuk, gespeeld door Betty Schuurman, is hij een ‘loser’. Maar ja, wél de ‘love interest’ van haar dochter.

Wat hij nu, bij zijn allereerste interview ooit aan heeft, noemt hij zelf een ‘kloffie’: “Ik reken me niet tot een subcultuur, ben geen beatnik, hipster, gabber of nerd – of het moet zijn dat ik er uitzie als een kunststudent.”

Géén prijzige merkkleding. Nike’s noch Puma’s aan de voeten, en bling-bling schittert van afwezigheid. Geen tatoeages; alleen een pril en ‘cosy’ Italiaans ringbaardje ter decoratie. “Ik studeer niet om het geld, zoals sommigen van mijn leeftijdsgenoten wel. Anders dan ik, hebben zij meteen door wat imitatie is en wat echt. Ik houd juist van ‘vintage’, struin graag tweedehandsmarkten af. Da’s ook lekker economisch. Ik ben niet materialistisch ingesteld. Al is het natuurlijk wel fijn om zonder geldzorgen te kunnen leven.”

Door families als die van de Trumps en de Kardashians denken velen dat rijkdom onuitputtelijk is. De Walle kan zijn oren nauwelijks geloven als hij het hoort: “Melania Trump goes Afrika?! Niet waar! Echt? Het is bizar! Idioot!”

Deze ‘overhaul’ van De Vrek scharniert om een ‘modern family’ met schaamteloos veel te veel geld en omgekeerd evenredig realiteitsbesef. Onder de superstrakke regie van de moeder en haar ‘personal assistant’ leiden zij en zoon, dochter, ex-man plus een onmisbare ‘life coach’ (haar BFF) een leven van megalomane uitzinnigheid. Totdat ze besluit niet langer een wandelende creditcard te zijn.

“Thuis hadden we geen luxeleventje,” stelt de zoon van Stefan de Walle en Esther Scheldwacht vast, “al kregen mijn broer en ik wel alles wat we nodig vonden.” Mijn eerste ‘mobiel’? Hij lacht: “Tja, pas toen ik vijftien was.”

Zou hij miljonair willen zijn? “Het moet angstaanjagend zijn om de jackpot van een loterij te winnen. Je leven verandert drastisch. Dat kan eenzaam uitpakken. Er zijn miljonairsbegeleiders, wist je dat?”

Greenfield
Vrijwel gelijktijdig met De Vrekkin loopt in Fotomuseum Den Haag een tentoonstelling over de ‘rich & famous’ van deze aardkloot, met werk van Lauren Greenfield. “We hebben met de cast haar documentaire Generation Wealth bekeken. Daarvan is me vooral een fragment bijgebleven met een jonge vrouw uit Los Angeles. Haar leven was een aaneenschakeling van decadente, exuberante feesten, opgezet door een fulltime ‘party girl’. Ze sleepte haar zoon mee naar al die dure feesten. Maar hij vertelde zich erg ongelukkig te voelen, zou het liefst dierenverzorger worden. Dat is dus wat rijkdom met je kan doen.” Televisieprogramma’s als Say yes to the dress en My super sweet sixteen? “Ik word daar treurig van.”

Op zijn derde werd hij al naar toneelrepetities meegetroond, kreeg het acteursvak dus letterlijk met de paplepel ingegoten. Toch koos hij eerst voor de Haagse academie voor lichamelijke opvoeding. “Heb ik niet afgemaakt. Ik ben daarna gaan ‘studieshoppen’. Toen pas ontdekte ik dat een toneelopleiding mij goed paste.”

Hij mag dan weliswaar beschikken over acteursgenen, toch blijft het hard werken, vindt hij. “Ik wil me eerst ontwikkelen. Ik merk dat het hier bij NTjong al heel anders toegaat dan ik van school gewend ben.”  Als beroepsacteur wordt hij later vast niet badend als een Dagobert Duck in gouddukaten wakker. “Dat geeft niet, zolang je maar voor rollen gevraagd wordt.”

NTjong & HNT: De Vrekkin. Zaterdag 20 en zondag 21 oktober 2018 en van woensdag 2 tot en met vrijdag 4 januari 2019 in de Koninklijke Schouwburg. Onderdeel van De Betovering, internationaal kunstfestival voor de jeugd. Meer informatie: hnt.nl.

Luchtbrug van cabaret

Diligentia en Het Nationale Theater samen op het lachende pad

Fudge XL is de weerslag van een nieuwe verbinding op cultureel gebied in Den Haag. Diligentia en Het Nationale Theater werken er samen op het gebied van cabaret.

In het programma Fudge presenteert theatercombinatie Diligentia-PePijn vier keer per jaar een selectie met artiesten uit de op stapel staande cabaretvoorstellingen, zie het als een soort van tweemaandelijkse mini-Uitmarkt. Het gaat om ‘previews’, steeds met drie artiesten die later in het seizoen avondvullend optreden. Het geheel wordt bijeengehouden door een doorgaans goedgemutste, per aflevering wisselende ‘Master of Ceremonies’ die het luchtig aan elkaar praat.

Fudge XL is een nieuwe loot aan de Fudge-boom. Noem het een vertrouwd concept in een nieuw jasje.

Lucien Kembel, directeur van Diligentia: “Deze editie knopen we Diligentia symbolisch aan Het Nationale Theater. Al langer hebben we onderling positief contact. Met Fudge XL gaan we de cabaretverbinding die er tussen ons bestaat, fysiek tastbaarder maken. In de pauze wandelen we daarom met zo’n 500 man aan publiek vanuit Diligentia over het schelpenpad van Lange Voorhout naar de Koninklijke Schouwburg, een van de locaties van Het Nationale Theater, aan het Korte Voorhout. Door op deze manier het Lange Voorhout cultureel te ‘verkorten’ willen we de instellingen en bedrijven er dichter bij elkaar brengen. Zie het als een eerste gezamenlijke, zichtbare bijdrage aan onze invulling van het Museumkwartier.”

Dat stadskwartier werd internationale aspiraties toegedicht, maar liep averij op toen bleek dat voorheen de Amerikaanse ambassade door het nieuwe gemeentebestuur een commerciële in plaats van een culturele bestemming kreeg opgelegd. “Jammer,” reageert Kembel, “maar daar hebben we geen regie op. Het gooit echter voor ons geen roet in het eten.”

Hij noemt voor de vuist weg mogelijke dwarsverbanden die in het verschiet liggen. Noem het een ‘vergezicht’. “We willen graag samenwerken met het nabijgelegen Escher Museum. Hoe? Jan Beuving is wetenschapper maar ook cabaretier. Dat zou een mooie cross-over kunnen opleveren.”

Of denk aan de Kloosterkerk, ‘bij ons tegenover’. Kembel:: “Daar klinkt vaak klassieke concertmuziek, terwijl wij Mozart ooit binnen hebben gehad. Het zou mooi zijn om met de Kloosterkerk een programma te maken met Tijl Beckand als presentator, ik noem maar iemand. Toekomstmuziek, inderdaad. Maar het zijn wel voorbeelden van de manier waarop we meer inhoud willen geven aan wat we doen. Denk aan ons zomerprogramma Summer of Laughs. Daarmee hebben we de voorbije zomer cabaret in het Zuiderparktheater geprogrammeerd, ingegeven door de wens om meer zichtbaarheid in de stad, maar ook omdat het reguliere theaterleven in die periode vaak nog luw is.”

Programma
In de eerste Fudge XL kun je in Diligentia cabaretier en singer-songwriter Peter van Rooijen zien. In 2012 won hij het Amsterdams Kleinkunst Festival. Millennial Anne Neuteboom vertolkt het schier ongebreidelde positivisme van haar generatie. Vlaming Bert Gabriels debiteert filosofische spitsvondigheden verpakt in hilarische situaties en recht-voor-z’n-raap-comedy.

Na de pauze treden in de Koninklijke Schouwburg Kiki Schippers op, voormalig winnaar van de Publieks- en Persoonlijkheidsprijs van Cameretten; Rayen Panday, voormalig rechtenstudent en al jarenlang als stand-up comedian door het leven gaand; en is een optreden uit de cabareteske musical / kerstfilm ‘Everybody Happy’ te zien. Kembel: ‘De avond wordt aan elkaar gepraat door cabaretière Berit Companjen, ook bekend van Badaboom en Comedyhuis.

Fudge XL is op zaterdag 29 september 2018 te zien bij Diligentia en Het Nationale Theater / Koninklijke Schouwburg. Tickets en meer informatie: Diligentia-Pepijn.nl.