Terug naar moeder aarde

Theaterbroedplaats voor 55+ speelt Zandlopers

Zoemende muggen die je uit de slaap houden: doodslaan! Maar als ’s nachts een gedachte door je hoofd spookt die je wakker houdt, weet niemand hoe je die dood moet slaan. Maar biotech en infotech zullen in de toekomst ons controle gaan geven over onze eigen binnenwereld. Al ligt dan wel altijd het gevaar op de loer dat iemand of iets onze bovenkamer gaat hacken.

In de voorstelling Zandlopers begeven 55 acterende en zingende 55+’ers zich eveneens in wat wij vandaag de dag nog een experimentele omgeving zouden noemen: een stolp. Doet denken aan de overkapte constructie van ‘Biosfeer / Biosphere’, een project van 1,27 hectare groot in Oracle (Arizona, VS). Het werd gebouwd om een gesloten ecologisch systeem na te bootsen. Het voortijdig beëindigde wetenschappelijke experiment moest aantonen dat een gesloten biosfeer in een toekomstige ruimtekolonie mogelijk is. Ook werden manieren gezocht om de biosfeer te manipuleren zonder die van de aarde te beschadigen.

De leefwereld die een dozijn aardbewoners ons in Zandlopers voorschotelt, is in het jaar 2121 doorsnee geworden: een stolp dus, omrand door een aarden wal. Buiten is het 47 graden Celsius, binnen heerst permanent eenzelfde temperatuur. Voor vandaag zijn er wat regenbuien gepland, vertelt een nieuwsdienst. Hun algoritmische community-bestaan is overgereguleerd, zelfs hun gerobotiseerde bewegingen zijn uniform en unisono, hun ontbijt bestaat uit een hoogcalorisch pilletje.

Ze zijn gestoken in wat voor ons twintigste-eeuwers futuristisch aandoende pakken lijken, en door de  standaard Virtual Reality-bril op hun neus zijn ze denkbeeldig in een permanent paradijs – maar ook als koningen Eénoog in het land der blinden. Totdat de bril afgaat en er door een ingrijpende gebeurtenis tweespalt in de groep ontstaat. De ene helft verkiest het om binnen te blijven, de andere waagt zich buiten hun capsule. Als ware ontdekkingsreizigers maken ze een tijdreis terug naar de ware natuur van moederschip aarde. Back to the roots.

Huis van Vervoering is de theaterbroedplaats van Grey Vibes en KOO, waar iedere Haagse 55+er zijn eigen talent mag ontdekken en dat op zijn eigen niveau verder ontwikkelen.

Truus de Rouw (79) speelt voor de vierde keer mee in een productie van de broedplaats. “Het geeft me zelfvertrouwen,” zegt ze. “In dit stuk speel ik de rol van de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg. Ze heeft op haar zestiende in de wal van aarde die om de stolp heen is gelegd als aandenken een brief en een aantal markante voorwerpen en geuren begraven. Die worden door de groep rebellen opgedolven. Daardoor dringt bij ieder van de groep het besef door wat ze zo lang hebben moeten missen: de natuur! Leven! Het verschaft ze de moed om er nog verder op uit te trekken.”

De voorstelling is ingegeven door oprechte zorg voor het klimaat en voor de toekomst van planeet aarde. “Het raakt me persoonlijk. Het is fijn dat ik met het hart een hoopgevende boodschap door kan geven, als nalatenschap aan volgende generaties.”

Tijdens de repetitie zoemt ook een amateurkoor, of eigenlijk: twéé zangkoren. Het zijn het Surinaamse koor Afimo en het koor van Willy Caron Muziektheater uit Loosduinen. Tulpen uit Amsterdam zingen ze, en De Lindeboom. En dat alles in een tot zandbak opgetrokken theaterruimte die nageurt door het aroma van vers gestorte aarde.

Huis van Vervoering, Zandlopers, van donderdag 13 juni t/m zondag 23 juni, Bureau Dégradé aan de Laan van Poot 97. Meer informatie: http://huisvanvervoering.nl/

Advertentie

De zorg komt later

Grey Vibes en Het Koorenhuis met Pijnlijke Melodie in het HagaZiekenhuis

Weten hoe het voelt om schuifelend achter een rollator voort te moeten bewegen? In Pijnlijke Melodie van Grey Vibes, theaterwerkplaats voor 55 tot 100plussers, en het Koorenhuis, is dat aan den lijve te ondervinden. Hoe ziet úw oude dag er straks uit?

Al het denkbare in ons zorgstelsel lijkt in de beeldvorming steeds mis; de zieken- en ouderenzorg zogezegd een patiënt in kritieke toestand. “Als je de verhalen mag geloven,” zegt regisseur Jeroen de Graaf (32) van Pijnlijke Melodie, is er inderdaad echt wel iets aan de hand rond de ouderenzorg.”

Maar wereldwijd wordt Nederland toch echt gezien als een van de koplopers in het verlenen van zorg en het organiseren van humane oplossingen? “We hoeven niet te doen alsof er helemaal niets deugt aan de zorg in Nederland, maar er duiken nu eenmaal misstanden op.” De Graaf, geen zwartkijker, legt zijn voorstelling dan ook allereerst uit als een noodkreet, een schreeuw en een oproep tot meer begrip tussen generaties. “Hoe menselijk is de zorg in deze tijd nog? Dat kun je je eendrachtig met Hugo Borst en met zwaar gemoed weleens afvragen.”

In Pijnlijke Melodie wordt de ouderenzorg in de vorm van een terminale patiënt de ziekenzalen van het tegenwoordig ten dele onttakelde en ontzield ogende HagaZiekenhuis aan de Sportlaan binnengereden.

‘Zwartkomisch’, zo karakteriseert regisseur Jeroen de Graaf zijn voorstelling. Al is het geheel ‘zeker géén spookhuis’. De Graaf: “Er zitten ook vele mooie, bijna poëtische momenten in op tekst van Laura van Eck (26) en veel muziek, van Roeland Drost.”

Muziekdoosje
Pijnlijke Melodie speelt zich in alle symboliek af op de vierde verdieping van de westvleugel van het Haga. Iedere bezoeker krijgt een rollator toebedeeld waarmee op rolletjes door kamers van het Haga kan worden gesjeest. In verschillende zalen van de verpleeginrichting ontrollen zich daar vervolgens uiteenlopende scènes, verhalen uit het leven gegrepen, gespeeld door een aantal 55-plussers. Zij zijn afkomstig uit het reservoir van Grey Vibes, theaterwerkplaats voor 55-plussers op het gebied van zang, dans, theater en toneelschrijven.

“Grey Vibes stelt ouderen in staat om middels workshops en onder leiding van professionals zich te ontwikkelen. Bij ‘Pijnlijke Melodie’ gaat het daarbij om enkelen die bovendien over de nodige spelervaring beschikken, maar soms een hele tijd nergens meer op de planken hebben gestaan,” legt De Graaf uit.

“In mijn voorstelling heb ik ze uitvergroot tot stereotypes, een beetje karikaturaal aangezet zelfs. Maar ieder van hen vertelt wél een persoonlijk verhaal. Die verhalen komen tijdens de voorstelling ‘organisch’ bij ze op omdat even daarvoor een omaatje halsoverkop naar hun verzorgingshuis werd overgebracht, wier echtgenoot even daarvoor is overleden. In staat van verwarring en ontkenning van de situatie waarin ze is beland, zoekt naar een dierbaar muziekdoosje dat ze ergens onderweg moet zijn kwijtgeraakt.”

80+
De Graaf houdt van het werken met oudere acteurs, en bij Grey Vibes is dat tot 80plussers aan toe, maar houdt net zo goed van het werken met kinderen. Het is diezelfde combinatie van leeftijden die hij bij elkaar brengt bij zijn amateurtheatergroep De Zwarte Weduwe. Als theaterdocent en regisseur is hij ook al jaren verbonden aan Rabarber, de theaterschool in Den Haag, waar hij diverse familievoorstellingen heeft gemaakt en waar hij de komende kerstperiode Baron von Münchhausen regisseert.

De Graaf studeerde tien jaar geleden af als docerend theatermaker afstudeerde aan de Fontys Hogeschool voor de Kunsten, Academie voor Theater in Tilburg. Tegenwoordig is hij vooral te vinden in het Haagse theaterleven. Denkt hij wel eens na over zijn eigen voorland? “Je weet nooit wat de toekomst brengt.” Ja dus.

‘Pijnlijke Melodie’ van Grey Vibes is tot en met 18 december te zien in het HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Meer informatie en reserveren via greyvibes.nl.