Leven op de scheidslijn van zand en veen

Vierde editie community arts-theaterproject bij theater De Nieuwe Regentes

Tessa, 19 lentes jong, is ‘een vat vol vragen’. Ook, zegt ze, is ze behept met ‘een corrupt gevoelsleven’. Ze is onder eigen naam een van de personages van ‘Zand en Veen’ van theater De Nieuwe Regentes. Al vier jaar op rij spelen bewoners uit Regentes-Valkenbos onder de vleugels van professionele theatermakers hun eigen verhaal. Met steeds weer onverwachte, persoonlijke en bijzondere verhalen, vertellingen uit het leven gegrepen. In deze vierde editie worden, gewoontegetrouw, de verhalen afgewisseld met zang en dans. Verhalen uit de wijk door talent uit de wijk.

“Niet nadenken op het podium ziet er leeg uit”, legt regisseur Hans van den Boom ten overstaan van zijn groep van tien gelegenheidsartiesten uit tijdens de gezamenlijke ‘notes’. “Het publiek ziet dat. Dus richt je op iets, zodat je écht aan het denken bent.” Een oogwenk later zien hun blikken er opeens indringend, priemend, bijna meedogenloos uit. Precies goed zo, meent Van den Boom. ‘Zand en Veen’, de buurtproductie over het leven op de grens van zand en veen is terug.

“Het zijn altijd verhalen van mensen uit de buurt,” vertelt Laudie Vrancken, artistiek leider van De Nieuwe Regentes (DNR) en initiatiefnemer van wat is uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt in de programmering. “We zijn geneigd te denken dat niet allen mensen een verhaal hebben, maar wij komen er elke keer weer achter dat als je even doorvraagt en even iets dieper graaft, iedereen een bijzonder verhaal heeft. Hun verhalen zijn universeel.”

De reeks ‘Zand en Veen’ is vier jaar geleden begonnen als een uitloper van een training die DNR aanbood om buurtbewoners meer bij het theater te betrekken. Vrancken: “We zijn daarbij indertijd de buurt rondgegaan en hebben met vele wijkbewoners gesproken. Daarop zijn we tot het besluit gekomen om samen met hen een voorstelling te maken, met elk jaar andere spelers. Eigenlijk zien we nog ieder jaar de bezoekersaantallen stijgen, zelfs zo dat we op bescheiden schaal op tournee gaan naar Theater Dakota en Theater aan het Spui.”

Ook nu weer leiden de verhalen terug naar het leven op de scheidslijn van zand en veen. Die verhalen zijn door Van den Boom en zijn artistieke team in elkaar vervlochten, zó dat de verschillende spelers, met een Antilliaanse, Surinaamse, Egyptische, Javaanse, Pakistaanse en Nederlandse achtergrond, ook elkaars verhaal dragen. “We houden audities,” zegt Van den Boom. “En zolang er nieuwe mensen komen, zijn er ook weer nieuwe verhalen.”

De brug die deze keer de verhalen verbindt is gevonden in het gegeven dat we leven in een tijd vol nepnieuws. “We hebben de vraag opgeworpen: wanneer ben je jezelf en wat is dat dan precies? Wanneer heb je een masker voor, wanneer is dat nodig? Wel speelt iedereen zijn eigen verhaal of een ‘getheatraliseerde’ afsplitsing daarvan, maar is soms ook een personage. Dat doen we uit zelfbescherming. Ze vertellen elkaars verhalen. Als iemand zijn verhaal vertelt is het de bedoeling dat de negen anderen dat verhaal óók dragen.”

Tijdens de repetitie neemt Tessa opnieuw haar plaats op het podium in: ‘Hoeveel maskers heeft een mens? Mag je in de liefde een masker gebruiken? Wanneer verschijnt je ware ik en bestaat er wel zoiets als je ware ik? Zijn we allemaal spiegels en spelen we dag in dag uit hetzelfde spiegelspel? Het spel waarin het licht van de ene naar de andere spiegel springt. Net zo lang tot de straal zo zwak wordt dat je hem niet meer ziet en ons ik verdwijnt. Een slecht toneelstuk met mensen die alleen lief kunnen lachen. En wat blijft erover? Een lichtstraal vol slechte leugens.’

Volgend jaar is het dubbel feest. ‘‘We vieren het honderdjarig bestaan van ons gebouw en dan komt er een mega ‘Zand en Veen’’, verklapt Vrancken. ‘En daarna gaan we weer eens iets heel nieuws beginnen.’

De Nieuwe Regentes, ‘Zand & Veen IV’, vrijdag 19 t/m zondag 21 april 2019. Ook in Theater Dakota, woensdag 22 mei 2019 en Theater aan het Spui, donderdag 23 mei.

Meer informatie: denieuweregentes.nl

‘Zand en Veen’ is een voorstelling met echte mensen in plaats van personages.

Advertenties

Theatraal door Segbroek dwalen

Zand & Veen II door De Nieuwe Regentes

De vaak tot vervelens toe opgeworpen begrippen zand en veen zijn wel nog altijd synoniem voor het innerlijk van Den Haag. Theater De Nieuwe Regentes aan de Weimarstraat, op de scheidslijn van zand én veen, maakte vorig jaar met wijkbewoners de voorstelling ‘Zand & Veen’. Nu is er de tweede editie.

De rijkere woont op het zand, de armere op het veen. Dat is het clichébeeld. Volstrekt niets nieuws onder de zon voor Hagenaars, Hagenezen noch ingepalmde Scheveningers. Veel spannender is de wetenschap dat het Regentesse- en Valkenboskwartier precies op de grens daarvan ligt, met Theater De Nieuwe Regentes als verbindend cultuuranker. Dat begrip, cultuuranker, is in Den Haag trouwens een cultuurpolitiek begrip: het staat voor wijktheaters die zich inspannen om bewoners te enthousiasmeren voor kunst en cultuur.

De verhalen voor Zand & Veen werden proactief opgediept door het zelfbewuste De Nieuwe Regentes. “Wij zijn er voor de buurt,” zo werpt Laudie Vrancken van De Nieuwe Regentes de eerste steen op. “Het is onze taak om via kunst en cultuur verbindingen te leggen en talent te spotten. Dat doen we onder meer in het project ‘Het Beste uit De Buurt’. Daar kwam zoveel talent opborrelen dat we vorig jaar besloten er zelf een voorstelling omheen te bouwen: ‘Zand & Veen’. Voor de regie werd Hans van den Boom aangezocht, voorheen artistiek leider van Stella Den Haag. Vrancken: “Ik vind het belangrijk om amateurs, professionals en publiek samen te brengen.”

De verhalen die in de eerste editie te berde werden gebracht, waren linea recta afkomstig uit het hart van buurtbewoners. “Hun persoonlijke verhalen voerden het publiek door Segbroek,” zegt regisseur Van den Boom . “In de eerste editie klonken verhalen van nieuwkomers op gelijkwaardig niveau naast die van omwonenden die terugverlangen naar de wijk zoals die vroeger was. Maar er waren ook jongeren. En die willen vooruit.”

Wat hen allen bindt is dat ze allemaal hun eigen dromen en verlangens koesteren. Van den Boom: “De eerste editie ging over eenieders strijd om een zelfstandige plek te veroveren in de wijk, of over een bedlegerige moeder, of het veranderde straatbeeld.”

Ook in de tweede editie die opnieuw werd geregisseerd door Hans van den Boom zijn de verhalen uit het leven gegrepen. Al zijn die dit keer minder kenmerkend voor de wijk. In ruil daarvoor zijn ze universeler van aard. Gebleven zijn in ieder geval de poëzie en de muzikaliteit. En dus lopen we imaginair met de personages mee door de Weimarstraat via de Beeklaan en de Columbusstraat naar de Suezkade, door wijkpark De Verademing en langs circusschool Circasso in de Teijlerstraat naar het Regentesseplein.

Audities
“De eerste editie was gebouwd rond een mix van beginnende stand-up comedians en gevorderde leerlingen van de Circaso,” licht Van den Boom toe. “Maar voor Zand & Veen II besloten we audities te doen. Toen daaruit een veelal blanke cast ontstond, zijn we op zoek gegaan naar een betere afspiegeling van de wijk.” Door wat extra acties staat er nu een dwarsdoorsnede van bewoners uit Segbroek in de spotlights. “Het is een groep van dertien, variërend van mensen met veel aanleg tot spelen tot mensen die een erg interessant verhaal hadden en daardoor meedoen.”

2020
“Vorig jaar hebben we bescheiden ingezet. Voortbouwend op het succes dat we toen hadden, spelen we dit jaar ook in Theater aan het Spui en Theater Dakota – en daar zijn we best trots op.” Laudie Vrancken richt haar pijlen nu al op het jaar 2020. “Dat is onze stip op de horizon. Dan bestaat het gebouw, een voormalig, roemrucht badhuis dat we in beheer hebben, op de kop af honderd jaar. We gaan dan groots uitpakken, onder meer met een verzameleditie van ‘Zand & Veen’. Tot die tijd maken we ieder jaar een nieuwe.”

Zand & Veen II van De Nieuwe Regentes, donderdag 22 juni 2017 in Theater Dakota, en op vrijdag 1 september 2017 tijdens de seizoensopening van De Nieuwe Regentes. Meer informatie: denieuweregentes.nl.