Paradijsvogel in polderland

Sven Ratzke brengt jubileumshow It’s Wunderbar

Sven Ratzke is waarlijk een fenomeen. In zijn nieuwe show It’s Wunderbar kijkt hij terug op parels uit zijn repertoire. Dat gaat van Bowie tot Brecht en van Shaffy tot Lou Reed, uit een periode van de bijna 20 jaar dat hij als prof op de bühne staat. Maar hij verrast zijn publiek ook met nieuwe ontdekkingen.

“Het is heel organisch gegaan,” blikt Ratzke terug op zijn geboorte als podiumbeest, “eigenlijk heel ‘naturel’. Ik ben opgegroeid in een commune, een hippieachtige omgeving met alleen volwassenen om me heen. Als kind wilde ik ze steeds vermaken. Het was dus snel duidelijk dat ik het podium op zou gaan, al was toen nog niet duidelijk in welke vorm: acteur of maker. Maar ik heb nooit iemand thuis tussen de schuifdeuren nageblèrd, ik ben niet met een zelfgebouwde microfoon Madonna na gaan doen of zo, ik heb geen idolen. Ik ben een ‘verzamelaar’, vergelijkbaar met Bowie, die ook alles gebruikte wat hij tegenkwam. Die verzameling van invloeden vormt voor mij steeds een puzzel waarin alles samenkomt.”

Zijn ‘doorbraak’ vond plaats op theaterfestival Boulevard in Den Bosch, in een tentje voor een hooguit 15-koppig publiek. Hij beschouwt het als het beginpunt van zijn podiumcarrière. In It’s Wunderbar vertelt hij daar over. Ratzke: “Iedereen dacht: Wat is dit voor freak? Ik kreeg toen ook al snel het label van androgyniteit opgelegd. Met dat label drijf ik overigens graag de spot.”

Het jaar voordien was hij al op de Boulevard te vinden, vertelt hij. “Met een muziektheatergroep die een voorstelling deed in een roze woonwagen waar twintig mensen in pasten. Ik stond er mensen à la Parade naar binnen te praten. Toen zij zeiden dat ze dat leuker vonden dan wat er in de woonwagen gebeurde, werd ik natuurlijk ontslagen.”

In It’s Wunderbar heeft de beurtelings in Berlijn en Amsterdam woonachtige Ratzke naar eigen inzicht ‘ijkpunten’ bij elkaar gehaald uit zijn muziekcatalogus. “Er zit onder meer een nummer bij uit mijn eerste show dat ik zeventien jaar niet meer heb gezongen, en ‘Deutsches Sex Appeal’, een ode met een knipoog aan de Duitser. Ook trekken Brecht, Falco, Prince en Bowie voorbij. Het is een soort achtbaan. Je krijgt heel veel kleuren te zien en te horen. En er zitten verhalen in uit eerdere voorstellingen, zoals ontmoetingen die ik had met Hildegard Knef en mijn ontmoeting met Rudi Carrell.” Nog het meest van alles voelt hij zich een verhalenverteller, beweegt hij zich “ergens tussen fantasie en realiteit”.

Plannen te over. Vol energie zet hij zijn koers van de voorbije jaren voort. Voor de komende jaren staat een herhaling van het roject met sopraan Claron McFadden op stapel en komt hij met een vervolg op de eerste Bowie-voorstelling. “Dat wordt een intiem programma waarin ik zijn songs zing en word daarbij op de vleugel begeleid door Christiaan Pabst.” Ook gaat hij een grote musical maken.

Is hij ondertussen niet rijp voor de Koninklijke Schouwburg of het Zuiderstrandtheater? “Nou,” zegt de Nijmegenaar van geboorte, “ik ben verknocht aan De Nieuwe Regentes. Het is een bijzonder theater op een bijzondere locatie, een buurttheater, maar aan de andere kant zijn er ook programma’s die landelijk van betekenis zijn. Ik vind het er zo ontzettend leuk.”

It’s Wunderbar van Sven Ratzke is op vrijdag 14 december 2018 te zien in theater De Nieuwe Regentes. Meer informatie: denieuweregentes.nl.

Muziek om in te wonen

Sven Ratzke’s muziektheatershow rond David Bowie

Met Starman bouwt Ratzke een feestje rond de seventies-songs van David Robert Jones. Zijn uitvoering van Heroes met een driekoppige begeleidingsband is alleen al genoeg om de show te zien.

Zijn ene oog is groen, het andere lijkt bruin. Door een gevecht beschadigde Bowie zijn linkeroog. Zelfs na verschillende operaties was zijn pupil niet in staat om te reageren op het licht: de spieren die de pupil samentrekken, bleven verlamd. Bij Bowie bleef de linkerpupil continu wijd open, wat zijn linkeroog een bruine kleur leek te geven.

Een high brow musical, Lazarus, de tentoonstelling David Bowie is in Groningen, en het muziektheaterprogramma Starman begeleidden Bowie – onbedoeld – op weg naar zijn levenseinde. “Nummers waar je in kunt wonen.” Zo noemt podiumdier Ratzke de songs van David Bowie, en dan vooral de seventies-composities van het popicoon. “Klassiekers die muzikaal en tekstueel doorwrocht en geraffineerd in elkaar zijn gestoken. Meesterlijke composities als Rock ‘n’ Roll Suicide, Rebel Rebel, Space Oddity, Heroes en Starman natuurlijk. Ze kunnen wedijveren met het allerbeste, van de pop van The Beatles, de chansons van Jacques Brel tot de theatermuziek van Brecht en Weill.”

Als stand-up comedian Eddie Izzard en popicoon David Bowie samen een liefdesbaby zouden hebben, merkte eens een recensent op, dan zou deze Sven Ratzke heten. Ratzke, zelfbenoemd homme fatale van het hedendaagse entertainment, begeeft zich met Starman in Bowie’s wondere wereld, waarin feiten, fictie, levenslot en roem rijkelijk samenvloeiden.

“Hoewel ik hem nooit heb ontmoet, zelfs nooit een concert van hem live heb bijgewoond, voel ik verwantschap, zelfs een spirituele band – al klinkt dat wat zwaar misschien. Hij staat mij erg nabij omdat ik met artiesten heb opgetreden die met hem hebben samengewerkt, en omdat ik verschillende leden van zijn begeleidingsband ken. Nu ik deze show gemaakt heb, voel ik een bijna persoonlijk contact, ook vanwege de persoonlijke toestemming die ik als een van de weinigen van hem heb gekregen om zijn composities te mogen uitvoeren. Maar ik kruip niet in zijn huid, mijn eerbetoon is geen biografie over David Robert Jones. Ik dis niet zijn levensverhaal op. Starman laat eerder een reis zien die in Londen begint en via Los Angeles en New York naar Berlijn voert. En is daarom geen doorsnee cover- of tributeshow. Wij maken er iets heel eigens van met mijzelf als entertainer en met geweldige, nieuw gearrangeerde muziek van Bowie.”

Buitenissig
Ratzke, geboren in 1977, herinnert hij zich dat hij in het decennium na zijn geboortejaar werd meegezogen in Bowie’s faam door films als Merry Christmas Mr. Lawrence en hits als China Girl en This Is Not America. Hij werd gegrepen door de combinatie van Bowie’s muziek en diens verschijningen in alter ego’s als Hunky Dory, Ziggy Stardust en The Thin White Duke.

“Ook ik hul me graag in buitenissige personages op het podium, ben graag in de weer met weelderige kostuums en ‘looks’.” Hij spreekt van een parallel universum: “Zijn hang naar het theatrale gebaar, de glitter, de muziek, die herken ik. Bowie werd beïnvloed door het theater, net als ik. Hij vierde het mysterie, dat doe ik ook. New York en Berlijn zijn grote inspiratiebronnen voor mij en steden waar ik graag ben en optreed. Dat was voor Bowie ook zo.”

Starman door Sven Ratzke is op zondag 16 oktober 2016 te zien in Theater De Nieuwe Regentes.

Ratzkes Wunderbarer Berlin bei Nacht

Theater de Regentes in Berlijnse sferen

Voor Berlin bei Nacht brengt Ratzke het voormalige zwembad Theater De Regentes een weekeinde lang tot het middernachtelijke uur in de aangename sfeer van de gelijknamige Duitse hoofdstad, met zijn heerlijke Unter den Linden en de Spree, de stad die nu evenals in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw grossiert in hippe nachtclubs en waar een razend interessant en vitaal kunstleven floreert. Ratzke vindt De Regentes een interessante plek voor zijn eenmalige theaterevenement: “Er zijn tal van spannende plekjes in dit voormalige zwembad. Die zijn uiterst geschikt voor avontuurlijke optredens en performances.” Volgens Ratzke wordt De Regentes voor even ‘de Grote stad’, waar, als in een labyrint, tourguides de bezoeker rondleiden. “Zij maken als het ware een nachtwandeling langs enkele illustere locaties die Berlijn te bieden heeft. Ontmoet in het avant-gardistische Kreuzberg absurdistisch cabaret, laat je op de Ku’damm verleiden door chanson diva’s en in het hippe Mitte inspireren door eigenzinnige theaterperformances.”

Sven Ratzke is hot. Vanaf eind december tot en met eind april 2011 presenteert de chansonnier, cabaretier en kleinkunstenaar in het fonkelnieuwe DeLaMar Theater in Amsterdam elke zaterdag zijn eigen Late Night Show. Ratzke, hij werd door De Volkskrant eens getypeerd als het ‘enfant terrible van de showbizz’, is half Nederlander, half Duitser, woont afwisselend in Amsterdam en Berlijn, en stamt uit een onmiskenbaar Duitse theatertraditie. Ratzke kreeg bekendheid door zijn optredens tijdens verschillende edities van festivals als De Parade, Oerol en de Boulevard. Ook zijn hoofdrol in de musical Cabaret bleef niet onopgemerkt, evenals zijn bezoek aan Paul de Leeuw, bij wie hij ooit in zijn programma’s aanschoof.

De oorsprong van zijn rol als cultureel ambassadeur ligt in 2006, toen Ratzke een reeks Duitse Nachten in Amsterdam organiseerde. Bekende Duitse artiesten traden op, maar er waren ook nationale BN’ers van de partij, onder wie Theo Maassen en Ellen ten Damme, die dat in de Duitse taal deden. Op Bevrijdingsdag van dit jaar organiseerde hij een Duits-Nederlandse avond in het Bimhuis in Amsterdam.

Berlin bei Nacht is een eenmalig theaterevenement. Programmasamensteller Sven Ratzke heeft er diverse topacts uit de Berlijnse undergroundscene voor gerekruteerd. “Ars Vitalis is een absurdistische muziekcabaretgroep tussen waan en witz”, licht hij toe. “Dan is er Existenzberechtigung, de performancegroep van de in Berlijn wonende Nederlandse theatermaakster Hanneke Kuijpers. Zij neemt de expressionistisch en buitenissig ogende en in Duitsland rijzende ster Cora Frost mee naar Den Haag.” Kuijpers werpt zich op de literaire hoax van JT Leroy. De alom geprezen teenagerschrijver annex ex-prostituee van het boek Sarah.  JT Leroy leek een jongen, maar bleek een meisje – en wel het schoonzusje van de veertigjarige vrouw die de bestseller daadwerkelijk geschreven had. Ratzke: “Kuijpers maakt er een performance van maakbare identiteit en seksualiteit over, terwijl Frost, ‘Koningin van het bizarre’, aldus de Frankfurter Zeitung, haar vele gezichten kan tonen.” Uiteraard is er ook een fonkelend optreden van Sven Ratzke & Band, die als vanouds zal flirten met het cabaret van de jaren twintig van de vorige eeuw, maar daar een modern en glamourous tintje aan weet te geven. Kurt Weill zou er misschien wel graag bij geweest zijn, daar in De Regentes.

Berlin bei Nacht in Theater De Regentes op za 18 en zo 19 december. Meer informatie: www.deregentes.nl.