Het dansleven uit een dag

In de autobus met Introdans

Met een driesterren touringcar volgeladen met vijfsterrendansers kriskras door Nederland knallen. Hoe is dat? Glamour en glitter in de bus? “In juli ga ik met hem trouwen!”

Nederlandse theatergezelschappen reizen stad en land af om in het land hun kroonjuwelen rond te strooien, zo heeft de rijksoverheid dat nu eenmaal bedacht. Geregeld hoor je acteurs, dansers en andere artiesten-on-the-road verzuchtingen slaken over ‘op tournee zijn’. Maar niet altijd. Ze staan dan wel meestal niet hardop te juichen, maar ach, soms is het een welkome onderbreking van de dagelijkse sleur en is het voor een enkeling ook juist het moment om even betaald gas terug te nemen.

Introdans, vestigingsplaats: Arnhem, doorkruist al sinds 1971 het doorgedesignde Nederlandse wegennet. “En dat doen we graag” zegt in de bus Introdans-marketeer Anthea van der Kraan op volleerde toon, terwijl dit voor haarzelf toch het allereerste busreisje met de groep is: ze is nu nog maar net een halfjaartje bij het team. “We zijn het meest reizende dansgezelschap van Nederland. We vinden het belangrijk om Introdans, om kunst en dans dicht bij het publiek te brengen. Geen drempels opwerpen.”

De 35 speelbeurten van het tourneeprogramma 5 ★★★★★ voeren de groep naar uitersten als Den Helder en Maastricht, naar het Den Haag van het westelijke landseind, en Roosendaal in het zuidwesten. Vandaag is het Hardenbergse theater De Voorveghter, 340 stoelen, plek van bestemming.

Zodra de bus is volgeladen zet de zeswieler vanuit opstapplaats Arnhem CS / Sonsbeekzijde koers richting Marslanden. Aan boord: twintig dansers en een klein contingent ‘beroepsaanhang’, waaronder kleedster annex gelegenheidstourleider Mila Westgeest, balletmeester Diane Matla en twee vrijwilligers / educatief inleiders Truus Tullemans en Thérèse Laurant. De techniekploeg is de meute ’s ochtends vroeg al ruimschoots vooruit gereisd vanuit de Gelderse hanzestad. Sterker: de ploeg legt, terwijl de bus in anderhalf uur richting Hardenberg kruipt, allicht de laatste hand aan decor, dansvloer, licht en geluid.

Schoolreisje
Voor aanvang dringt, eventjes toch, de gedachte zich op aan een uitbundig schoolreisje. Maar niets van dat al, bij Introdans geen geheven dionysische zangkoren of iets dat daar maar op lijkt. Dat kan te maken hebben met het internationale karakter van het ensemble, die kennen onze ‘potjes met vet’ immers niet. Ook geen rouleersysteem: ieder heeft zijn eigen vaste stek, noem het een geplaceerde zitplaats, en daarvan wordt hoogst zelden afgeweken. Natuurlijk hebben de eeuwige ‘troublemakers’, meest mannen, zich achterin verschanst, terwijl de ‘lieverdjes’, niet zelden de vrouwen, zich op de stoelen voorin genesteld hebben.

Dansers zijn gewoontedieren, net mensen. De een slaapt lichtjes wat bij, gunt de ogen en de spieren enige rust, daarbij tovert de een soms een zonnebril op, werkt de ander sociale media bij of luistert hij of zij naar diens favoriete muziek over koptelefoon of oortje. Een enkeling kiest voor een boek. Nog weer een ander heeft zich opgevouwen met de benen op de hoofdsteun van de stoel voor zich gestoken, met de voeten omhoog. Eentje heeft zijn lijf languit op vier stoelen gelegd, dus tot naar de stoelen aan de overzijde van het gangpad. Zelfs het eigen dekbed is meegegaan.

Nog weer een ander gebruikt alvast, of beter gezegd: nu pas (15.30 uur) een licht verteerbare lunch, pasta bijvoorbeeld. Eentje heeft ooit eens een haring in de bus gegeten, wordt me ingefluisterd. Maar urenlang in opgevouwen staat in een touringcar bivakkeren heeft ook nadelen: “Het valt niet mee om urenlang te moeten stilzitten,” vertelt danseres Vérine Bouwman. “Dans is topsport. Vanochtend om 10.00 uur zijn we met de gebruikelijke balletles de dag begonnen. We komen zojuist het repetitielokaal bij Introdans uit rennen. De spieren kunnen we pas weer opwarmen als we in het theater in Hardenberg zijn. Dat is lastig voor de spieren. Er gaat bovendien veel tijd zitten in het reizen.”

Vérine zit vandaag voorin, maar in het verleden, op andere trips, nam ze ook wel eens achter plaats. “Een woordje Italiaans leren,” lacht ze. Opeens straalt ze van oor tot oor. Want, zegt ze, daardoor heeft ze, in deze zelfde Introdans-bus, haar Siciliaanse collega-danser bij Introdans Salvatore Castelli van een andere kant leren kennen. Van het een kwam het ander, beter gezegd van het een komt het ander, want ziedaar: “In juli gaan we trouwen! Ik beraam hier, tijdens deze toer, de trouwplannen!”

Bosuitje
Reisverhalen zijn er ondertussen zeker te vertellen, meestal komen die uit een meer of minder grijs verleden. Over die ene keer bijvoorbeeld dat de temperatuur in de bus niet onder dertig graden Celsius te krijgen was, de keer dat dansers geparkeerde auto’s eigenhandig ‘opzij’ moesten tillen om de deur bij thuishonk Vijfzinnenstraat te bereiken, die keer in Lommel, België dat de voorstelling niet kon doorgaan omdat de dienstdoende technicus plots ziek was geworden. Of toen ze er, ergens in een ver buitenland, opuit gestuurd werden om boomtakken te verzamelen in een nabijgelegen bos. Vanwege het decorbeeld, want dat kon niet mee in de trailer. Maar op een bestaan van dik 45 jaar zijn dat wel de hoogtepunten.

Bestemming bereikt
Stilaan nadert Hardenberg. Dan houdt de bus halt bij de stagedoor van theater De Voorveghter. Na het uitstappen blijven enkele zich voor de buitendeur van het theater verschansen: sigaretje roken.

Maar de meesten nemen meteen bezit van de twee groepskleedkamers, een voor de mannen en een voor de vrouwen. Een groepje besluit te voet een koude neus te halen aan de hand van een verkenningstochtje door het Overijsselse dorp. Een klein clubje dansers blijft achter in de kleedkamer. Geen avondeten voor jullie, heren? “Voor mij niet,” zegt Alberto Tardanico. “Dat zit me straks alleen maar in de weg.” Verloren tijd? “Echt niet,” zeggen Hayden Idrus en Fabio Falsetti in de mannenkleedkamer in koor. “Filmpje kijken, voetbalwedstrijden inhalen of bijhouden. Gaat prima zo!”

Voorprogramma
Voor een aantal dansers is het na aankomst in Hardenberg aldus een lang wachten – totdat om stipt 19.00 uur de groep op de dansvloer, het podium, samenkomt voor een korte training en om te ‘spacen’, het verkennen van de ruimte. Dat is deze keer extra hard nodig, want het podium in Hardenberg blijkt aanmerkelijk minder breed dan van de premièrelocatie, het Stadstheater Arnhem.

Bij ieder theater waar wordt aangelegd, moet dat ‘spacen’ steeds weer plaatsvinden. “Geweldig,” zegt een enthousiaste directeur Jan Maarten Veurink van De Voorveghter die backstage een kijkje is komen nemen, “dat Introdans en de dansers dat toch iedere keer weer op de koop toenemen, dat ze dit voor ons en andere theaters in den lande doen.”

Duisternis
De verrichtingen worden later die avond rijkelijk beloond. En met een driekwart zaalbezetting plus een drukbezochte inleiding vooraf kan er gesproken worden van een geslaagd avondje.

Nadat het ovationele applaus is weggestorven, wringen de dansers zich langs elkaar heen in de twee smalle kleedkamers. Er blijken twee douches beschikbaar op twintig dansers. En toch vertrekt de bus alweer een halfuur na einde voorstelling, dat is standaard zo.

Op de terugweg is de duisternis allang ingetreden. De adrenaline ebt langzaam weg, het applaus siddert nog wat na in de oren. Er wordt tijdens de terugreis weleens wat gedronken, soms een biertje – maar er wordt met name  veel gedut en geknikkebold.

Thuiskomst is voorzien rond het middernachtelijk uur. Daarna gaat eenieder in de vrieskou huiswaarts. Sommigen gaan dan nog thuis de eigen keuken in om een warme hap te bereiden, anderen houden het voor gezien en zoeken meteen het mandje op: morgenochtend klinkt om 11.00 uur de piano voor de reguliere balletles. Een uurtje later dan gebruikelijk dat dan wel, vanwege deze inspannende reisvoorstelling. Maar ach, wat nou? Een danser zeurt niet gauw. Blij als hij is met zijn vak, een uiterst bewogen vak.

kader:
15.15 uur Vertrek / 16.30 uur Aankomst Hardenberg / 19 .00 uur Spacen / 20.15 uur Show / 22.00 uur Einde / 22.30 uur Vertrek uit Hardenberg / 24.00 uur Aankomst Arnhem

kader:
In Vijf sterchoreografieën staat werk van vijf sterchoreografen op het programma: Jiří Kylián, Sidi Larbi Cherkaoui , Mauro de Candia, Robert Battle en Ben Van Cauwenbergh. Deze productie is in het land te zien tot en met begin juni 2018.

kader:
Kogelvis
Jeffrey Lionel Dahmer bracht in de jaren ‘80 zeventien jonge Amerikaanse mannen om het leven. De seriemoordenaar, necrofiel en kannibaal was de eerste van zogeheten ‘celebrity serial killers’. De Amerikaanse schrijver Nick Bruckman doet het verhaal van de ‘Milwaukee Cannibal’ uit de doeken in zijn toneeldebuut Kogelvis. In 2016 maakte regisseur Marcus Azzini een intieme lunchvoorstelling in Theater Bellevue (Amsterdam) van dat
toneelstuk. De Arnhemse gezelschappen Toneelgroep Oostpool, Het Gelders Orkest en Introdans slaan rond Paastijd de handen ineen voor een muziektheatrale herneming van Kogelvis, dit keer met vier acteurs, een strijkkwartet en twee dansers.

kader:
KYLIÁN4ALL
KYLIÁN4ALL toont hoogtepunten uit het oeuvre van meesterchoreograaf Jiří Kylián. Deze familievoorstelling reist door het veelzijdige werk van de maestro, die tot enige jaren geleden vast verbonden was aan Nederlands Dans Theater.

Van het theatrale Trompe L’Oeil, via het humoristische Sechs Tänze, naar het wonderbaarlijke Indigo Rose. Als kers op de taart staat het uitbundige Chapeau vermeld, een première voor het gezelschap.

Introdans-leiders Ton Wiggers en Roel Voorintholt ontvingen in 2016 de Jiří Kylián Ring voor hun verdiensten voor de dans in Nederland.

Advertenties