Op zoek naar expliciete wurgsex

Morbide bewegingsspel in The Dahmer Syndrome

The Milwaukee Cannibal. Zijn naam wordt in de Verenigde Staten steeds in een adem genoemd met begrippen als seriemoord, necrofilie en kannibalisme. Jeffrey Lionel Dahmer (1960) is zijn paspoortnaam. Als slachtoffers koos hij niet-blanken, hoewel daarmee niet gezegd is dat hij een racistische aard had – op de plaatsen delict in zijn woonomgeving kwamen namelijk veelal niet-blanken voor. Het politieoptreden wordt – zoals vaker in de VS de laatste tijd – als racistisch, nalatig en op zijn minst als niet-adequaat beschouwd.

In 1970, tijdens een familiediner met kip op het menu, vroeg de toen tienjarige jongen aan zijn vader, beroepsscheikundige, wat er zou gebeuren als de kippenbotten zouden worden gebleekt. Zijn vader nam deze vraag op als interesse in het scheikundige vak en beantwoordde die door Jeffrey te leren hoe producten chemisch zijn op te lossen.

Later zou Jeffrey Dahmer verwante morbide technieken met groot oplossend vermogen gebruiken voor het letterlijk laten oplossen van zijn menselijke slachtoffers, of ze soms op sterk water zetten. Nog later gebruikte hij uiteenlopende scheikundige toepassingen voor het bereiken van zijn waandenkbeelden: hij drogeerde zijn slachtoffers en boorde enkele van hen een gaatje in hun schedel en goot er daarna onverdund zoutzuur in. Zijn veronderstelling en doel waren om willoze zombies te creëren, fantomen die bereidwillig al zijn eerst latente, maar later erg expliciete seksuele wensen zouden vervullen.

Rond 1990 trok hij wekelijks naar homobars, waar hij onder het gebeuk van discoritmes bij toerbeurt een slachtoffer verleidde met hem mee naar huis te gaan. Na de mannen eerst in een alcoholische of anesthesistische roes te hebben gebracht, doodde hij hen vervolgens, gewetenloos, en ging daarna over tot necrofiele seksuele handelingen. Die liet hij volgen door een gedegen lichaamsontleding. Vaak ging hij ertoe over om afgehakte lichaamsonderdelen te bewaren in zijn koelkast, sommige van zijn slachtoffers begroef hij, soms zette hij delen van de lichamen (bijvoorbeeld de penis) op sterk water, als waren het trofeeën, en zette hij ze voor zichzelf te kijk.

Zeventien jonge mannen kwamen zo, soms terwijl ze nog half bij bewustzijn waren, aan hun weerzinwekkende einde. Ten slotte werd hij opgepakt – maar pas na vele, vele aanwijzingen die aanvankelijk door de politie in de wind werden geslagen – door toedoen van een jongen die zich uit Dahmers klauwen wist te bevrijden en daarna de politie inschakelde.

Dahmer werd in 1992 veroordeeld tot 957 jaar cel en naar de gevangenis van Ohio overgebracht. Daar bekeerde hij zich tot christen. Dik twee jaar na zijn gevangenneming werd hij daar om het leven gebracht. Zijn moeder bepaalde dat zijn hersenen voor later onderzoek geconserveerd mochten worden. Maar zijn vader daagde haar hierom voor het gerecht, teneinde Jeffrey Dahmers wens om gecremeerd te worden, in vervulling te kunnen laten gaan. In 1995, een half jaar na Jeffrey Dahmers dood, werd de vader door een rechter in het gelijk gesteld en daardoor werden Jeffrey Dahmers hersenen vernietigd.

Niet alleen in de Verenigde Staten werd Dahmer verdacht van gruwzaam barbaarse lustmoorden, ook in West-Duitsland, waar hij een tijd als legerrekruut was gestationeerd, is een onopgeloste moord onderwerp van onderzoek geweest. Een overtuigende link werd echter niet gevonden. Misschien is die nabijheid voor de Noorse theatermaker Øystein Johansen wel de trigger geweest om rond Dahmer een bizarre voorstelling te maken: The Dahmer Syndrome.

Indringend. En precies zo begint de voorstelling van Øystein Johansen & Bunnyheadproductions, een voorstelling zilver won op het Fringe Festival van het Theaterfestival 2014, en inmiddels een bescheiden tournee door Nederland maakt.

Een minutenlange (tien? twaalf?) tergende en bijna oorverdovend makende stilte vorm het sinistere begin. Vijf goedgetrainde en -gebouwde jongemannenlijven staren het publiek aanvankelijk wat mechanisch aan, grimlachen af en toe wat flauwtjes of kijken je soms zelfs recht in de ogen aan (not done in het toneel!) en vragen je door een uitdagende, veelbetekenende hoofdknik of je ‘in’ bent. Maar gaandeweg banen ze meer leven in hun lichaam. Een van deze vijf dient zich vervolgens als verteller aan, een Engelstalige tekst die de Noorse theaterschrijver Malmfrid Hovsveen Hallum (1979) in 2014 opstelde voor het Black Box Teater in Oslo.

Vervolgens ontvouwt zich een zestig minuten durend bijna even onthutsende maar uiteraard theatrale verbeelding door Johansen en consorten van hetgeen waartoe Dahmer in staat moet zijn geweest, en zoals dat ook is gebleken uit Dahmers nalatenschap: inbeslaggenomen foto’s en wegrottende attributen van zijn, letterlijk, moordtijd.

Als de ongemakkelijke stilte uiteindelijk wordt verbroken aan de hand van een lekkere discobeat en we Dahmer zijn spel zien voeren, wordt huiveringwekkend duidelijk hoe hij zijn ontvoerde slachtoffers tot weerloze kadavers maakt. In een zinderend bal, een choreografie van de dood, perfect gedanst door vijf ‘mimers’ laat Johansen de mechanismen van wreedheid zien en onderzoekt hij de relatie tussen seksualiteit en perversie, en tussen observatie en voyeurisme. Op het podium zien we aldus vijf mensen gevangen in een glazen huis, weggestopt zoals bladeren in een herbarium of vlinders in een vitrinekast. Een glazen huis bij wijze van een diorama, waarin het universum van Dahmer zich bloedstollend ontrolt.

Regie: Øystein Johansen. Performers: Marius Mensink, Jurrien Remkes, Igor Vrebac, Erwin Dörr, Kajetan Uranitsch. Tekst Malmfrid Hovsveen Hallum. Decorontwerp: Breg Horemans. Dramaturgie: Jonas Rutgeerts. Componist: Hans Kristen Hyrve.

Gezien op dinsdag 12 mei 2015 in Theater aan het Spui. Nog te zien op 21 mei in Generale Oost (Arnhem). Deze voorstelling was in 2014 geprogrammeerd in het kader van Fringe Festival Amsterdam.

Website Fringe Festival 2014

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s