‘De grenzen opzoeken’

Steven Van Watermeulen als ‘zichzelf’ in Decemberhonger

Hoe bekrachtig je de liefde die tussen twee mensen bestaat? Door een buitenstaande in die relatie te laten infiltreren die het tegen het tweetal moet afleggen.

‘Jullie zijn niet te redden. En jij ook niet.’ De jonge sta-in-de-weg Maya Sannen neemt in Decemberhonger geen blad voor de mond. In het stuk, op een nieuwe tekst die Oscar van den Boogaard op maat schreef voor de acteurs Sara De Roo en Steven Van Watermeulen, doet ze dankbaar dienst als splijtzwam. Toneeldocente De Roo brengt haar pupil, tevens de heimelijke minnares van haar man, zelf ook toneeldocent, in huis. Met een soort van ontwapenende venijnigheid onderzoekt Sannen de rek tussen de oudere geliefden. Haar spel lijkt gedreven door nieuwsgierigheid, eerder dan door passie. Twintig jaar oud is ze en ze wordt beschouwd als een nestklever uit een oppervlakkige generatie. “Geen van beiden,” zegt hoofdrolspeler Steven Van Watermeulen, “Sara noch mijn alter ego spreekt de waarheid, maar denkt evenmin dat wat zij zelf uitspreken een leugen is.”

Dat er kennelijk geen pasklare formule bestaat voor een geslaagde liefdesrelatie-tussen-twee noch voor een open driehoeksrelatie, dat wisten of vermoedden we al wel. “Maar in Decemberhonger krijgt de broosheid die iedere willekeurige verhouding dan ook in de greep houdt, in flitsende dialogen gestalte.” Who’s afraid of Virginia Woolf lijkt op de achtergrond te dwalen, en dat is doorgaans een teken van dramatische zwakte, maar niet in Decemberhonger. Waar in het stuk van Edward Albee het duo Martha en George na een party een jong koppel mee naar hun huis lokt en hen daar de bibbers bezorgt, is het in Decemberhonger de buitenstaander, Maya Sannen, die het duo het vuur na aan de schenen legt. De twee geliefden laven zich aanvankelijk aan haar jeugdige aanwezigheid en onbevangenheid. Zij denkt dat feestjes, verbroedering en morele zijwegen het natuurlijk parcours vormen voor het betreden van de hoogste toneelladders. In de loop van de avond verandert Maya de relatie tussen Steven en Sara in een spreekwoordelijk brandend vuur dat evenwel gevaarlijk hoog oplaait en dat hun relatie somtijds zelfs lijkt te zullen vernietigen. Ze komen tegen haar in opstand.

In Decemberhonger lijken realiteit en fictie door elkaar te lopen: Van Watermeulen is inderdaad docent, zo ook Sara De Roo. Maya is werkelijk net afgestudeerd aan de toneelschool en ze was echt een pupil van zowel Van Watermeulen als De Roo.

De oorsprong van Decemberhonger ligt in feite in Antwerpen, en wel op de toneelopleiding van het conservatorium aldaar, waar Van Watermeulen en De Roo in 1991 gelijktijdig afstudeerden. Maar hun wegen scheidden al gauw. Steven vond zijn weg in het theater van de grote toneelgroepen en schouwburgen, Sara werd een gezichtsbepalende actrice bij toneelspelersgezelschap STAN, dat een voorliefde aan de dag legt voor kleine theaterzalen. Van Watermeulen: “Indertijd werden de Vlaamse schouwburgen als ingeslapen toneelhuizen beschouwd. Het was ‘not done’ om daar je gezicht te laten zien, want in de kleine zalen, daar gebeurde het. Maar ik ging begin jaren negentig naar Nederland, naar Eindhoven, naar het Zuidelijk Toneel van Ivo van Hove. Daar was het grotezalentoneel zeker niet bloedeloos. Hoe nauw wij gedurende die jaren op de toneelschool ook met elkaar verbonden waren – toen onze wegen scheidden gebeurde dat rigoureus”, zegt Van Watermeulen nu. “Pas in 1999 gingen we weer samen op, tijdens Tussenstand, ter gelegenheid van de tiende verjaardag van STAN. Na het zien van deze gelegenheidsvoorstelling stelde Oscar van den Boogaard voor om zijn eerste toneeltekst voor ons te schrijven. Dat werd Lucia smelt. Dat was in 2001.” Van Watermeulen en De Roo behoren nu tot de generatie van veertigers en hun geschiedenissen zijn opnieuw in elkaar vervlochten. Tien jaar na de creatie van Lucia smelt zit Decemberhonger hen nog dichter op de huid dan voorheen. “We zoeken echt de grenzen op van wat kan en wat niet kan. We hanteren in het stuk onze eigen naam. En we stappen toch ook geregeld uit onze rol. De kijker weet niet wanneer we ons een rol aanmeten of wanneer we ‘onszelf’ zijn. Het mag misschien wat cryptisch klinken, maar zo proberen we onszelf en het publiek een spiegel voor te houden. Bovendien krijgt het stuk daardoor als vanzelfsprekend een min of meer Brechtiaans te noemen, wat ‘ongedwongen’ karakter. Het is allemaal zo zwaar niet.”

Decemberhonger, geschreven in opdracht van toneelspelersgroep Stan en NTGent, vormt met Lucia smelt min of meer een tweeluik. “In Lucia smelt speelden Sara en ik dat we ‘slechts’ een intense verhouding hadden. In Decemberhonger vraagt Sara mij uiteindelijk ten huwelijk. Om tot dat punt te geraken hadden we een derde persoon nodig. Aanvankelijk dachten we aan het introduceren van de moeder van een van de twee, daarna aan een tweede man; uiteindelijk werd het Maya, aan wie Sara en ik allebei ook echt les hebben gegeven.“

Van Watermeulen was vorig jaar de tegenspeler van de geboren Haage actrice Elsie de Brauw in Gif, waarvoor zij werd gelauwerd met de Theo d’Or voor de beste hoofdrol van het seizoen, een prijs die Van Watermeulen in het verleden eveneens ten deel viel voor zijn aandeel in De Wespenfabriek van het Ro Theater. De afgelopen weken speelde het tweetal de voorstelling Gif in Berlijn en München. “Bij ons in België en ook in Nederland, merk je nog weleens dat theaterbezoek een vorm van uitgaan, van vertier, is. In Duitsland willen mensen echt tot nadenken gestemd worden. Dat is een geheel andere ervaring. Wat mij betreft is het ook een oprecht spannende onderneming, want stel dat ik opeens een woordje uit de tekst niet meer weet op te lepelen, dan kan ik geen enkele uitvlucht bedenken, want ik ben het Duits niet voldoende machtig.”

Decemberhonger door tg STAN en NTGent is te zien in Theater aan het Spui op di 24 januari. Meer informatie op www.ntgent.be of www.theateraanhetspui.nl. Telefonisch kaarten reserveren: (070) 346 52 72.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s